İŞ KAZALARINDA TEK BİLDİRİM

 

İŞ KAZALARINDA TEK BİLDİRİM

6331 sayılı
İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 'iş kazası ve meslek hastalıklarının kayıt
ve bildirimi' başlıklı 14'üncü maddesinde, 'kayıt ve bildirim' yükümlülükleri
düzenlenmiştir. Buna göre, işverenler, bütün iş kazalarının ve meslek
hastalıklarının kaydını tutacak, gerekli incelemeleri yaparak bunlar ile ilgili
raporları düzenleyecek; işyerinde meydana gelen ancak yaralanma veya ölüme
neden olmadığı halde işyeri ya da iş ekipmanının zarara uğramasına yol açan veya
çalışan, işyeri ya da iş ekipmanını zarara uğratma potansiyeli olan olayları
inceleyerek bunlar ile ilgili raporları da düzenleyecektir. Ve işveren,
aşağıdaki hallerde belirtilen sürede Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirimde
bulunacaktır:
a) İş kazalarını kazadan sonraki üç iş günü içinde.
b) Sağlık hizmeti sunucuları veya işyeri hekimi tarafından kendisine bildirilen
meslek hastalıklarını, öğrendiği tarihten itibaren üç iş günü içinde.
Buna göre, iş kazalarının Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü ve bağlı birimlere
bildirimi, 30.12.2013 itibariyle kalkmıştır. Şöyle ki, 4857 sayılı İş
Kanunu'nun 77. maddesine göre, işverenler işyerlerinde meydana gelen iş
kazasını ve tespit edilecek meslek hastalığını en geç iki işgünü içinde yazı
ile ilgili bölge müdürlüğüne bildirmek zorundaydılar. Ancak 4857 sayılı İş
Kanunu'nun 77'nci maddesi, 6331 sayılı İşSGK'nun 37'nci maddesi ile yürürlükten
kaldırıldığından bu zorunluluk sona ermiştir. Böylece SGK'ya tek bildirim
ilkesi yasal hale gelmiş olup bildirim yapılmadığı takdirde, 2000.-TL İPC
uygulanacağı düzenlenmiştir.
İşyeri hekimi veya sağlık hizmeti sunucuları, meslek hastalığı ön tanısı
koydukları vakaları, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yetkilendirilen sağlık
hizmeti sunucularına sevk edecektir.
Sağlık hizmeti sunucuları kendilerine intikal eden iş kazalarını,
yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucuları ise meslek hastalığı tanısı
koydukları vakaları en geç on gün içinde Sosyal Güvenlik Kurumuna
bildirecektir.
6331 sayılı Kanuna göre, iş kazası, işyerinde veya işin yürütümü nedeniyle
meydana gelen, ölüme sebebiyet veren veya vücut bütünlüğünü ruhen ya da bedenen
özre uğratan olaydır. 5510 sayılı Kanuna göre, iş kazası, a) Sigortalının
işyerinde bulunduğu sırada, b) İşveren tarafından yürütülmekte olan iş
nedeniyle sigortalı kendi adına ve hesabına bağımsız çalışıyorsa yürütmekte
olduğu iş nedeniyle, c) Bir işverene bağlı olarak çalışan sigortalının, görevli
olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini
yapmaksızın geçen zamanlarda, d) 4/a bendi kapsamındaki (SSK) emziren kadın
sigortalının, iş mevzuatı gereğince çocuğuna süt vermek için ayrılan
zamanlarda, e) Sigortalıların, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı
yere gidiş gelişi sırasında, meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan
bedenen ya da ruhen özüre uğratan olaydır. 4/a sigortalılarının maruz kalacağı
iş kazasının işveren tarafından, o yer yetkili kolluk kuvvetlerine derhal ve
SGK'na da en geç kazadan sonraki üç işgünü içinde bildirilmesi gerekmektedir.
Bu süre, iş kazasının işverenin kontrolü dışındaki yerlerde meydana gelmesi
halinde, iş kazasının öğrenildiği tarihten itibaren başlar. 4/b sigortalıları
(Bağ-Kurlular) bakımından maruz kalacağı iş kazasının kendisi tarafından, bir
ayı geçmemek şartıyla rahatsızlığının bildirim yapmaya engel olmadığı günden
sonra üç işgünü içinde SGK'ya bildirilmesi gerekmektedir.
Sosyal Sigorta İşlemler Yönetmeliği ekinde yer alan İş Kazası ve Meslek
Hastalığı Bildirim Formu'nun (Ek-7), elektronik ortamda veya doğrudan ya da
posta yoluyla Kuruma gönderilmesi gerekmektedir. Anılan formun elektronik
ortamda gönderilebilmesi için hazırlanan bilgisayar programı 28.02.2012
tarihinde işletime açılmıştır. İşverenler tarafından elektronik ortamda
gönderilecek olan İş Kazası ve Meslek Hastalığı Bildirim Formu'na
www.sgk.gov.tr adresinden, 'E-SGK'/ 'Diğer Uygulamalar'/ 'Çalışılmadığına Dair
Bildirim Girişi' alt menüsünden 'Hizmet Akdi İle Çalışanlar' başlığı altındaki
'İşveren Bildirim İşlemleri' ekranından ulaşılabilecektir.
İş kazası soruşturmalarını 2011/Haziran ayına kadar, iş sağlığı ve güvenliği
ile görevli ÇSGB İş Müfettişleri tarafından yapılıyordu. Artık iş kazası
soruşturmaları, sadece SGK Müfettişleri ve Denetmenleri tarafından
yapılmaktadır. 2011-57 sayılı Genelgesi kapsamında SGK iş kazası soruşturmalarında,
işveren, sigortalı ve üçüncü kişinin sorumluluğunu denetim elemanları
vasıtasıyla belirlemektedir. Yani maluliyet veya ölümle neticelenen, uzuv kaybı
olan  iş kazaları ile bütün meslek
hastalıkları için trafik kaza tutanaklarında belirtilen kusur oranları ve
mahkemelerce verilen kararlarda belirtilen kusur oranlarına göre işlem
yapılırken bunların dışında kalan iş kazası vakalarında ise SGK Denetmenleri
raporlarında belirtilen kusur oranları ile trafik kaza tutanaklarında  belirtilen kusur oranlarına göre işlem
yapılmaktadır.
6331 sayılı Kanunun 14. Maddesi ile iş kazası ve meslek hastalıklarının kayıt
ve bildirimi ve 26. maddesi ile de idari para cezaları ve uygulanması hüküm
altına alınmıştır. Sözkonusu yeni düzenlemeler, 2013 yılbaşında yürürlüğe
girmiştir. Bu düzenlemeler ile işverenlere iş kazası ve meslek hastalığının
kaydını tutma ve incelemesini yaparak raporunu düzenleme ve iş kazasının Sosyal
Güvenlik Kurumuna bildirilmesi yükümlülüğünün yanı sıra iş kazası olarak
sonuçlanmayan diğer kazalarında kaydını tutma ve inceleyerek rapor düzenleme
yükümlülüğü getirilmiştir.
6331 sayılı Kanun uygulaması yeni başladığından, henüz uygulanmamış idari para
cezaları, 2012 yeniden değerleme oranında artırılmaması gerekiyor. Eğer yasal
düzenleme, böyle bir sonuç doğuruyorsa, bu adaletsizlik vesilesiyle, bu İPC
tutarları, yasada değişiklik yapılarak adil hale getirilmelidir. TBMM ve ÇSGB,
bu yasal süreci oluşturabilmeli ve belirlenecek âdil İPC tutarlarının
01.01.2013 tarihinde yürürlüğe girmesi sağlanmalıdır.