Elektronik Defter Genel Tebliği Yayınlandı

2011-12-15T05:45:11-05:00

1 SIRA NO'LU ELEKTRONİK DEFTER GENEL TEBLİĞİ

Resmi Gazete No 28141
Resmi Gazete Tarihi 13/12/2011
Kapsam

ELEKTRONİK DEFTER GENEL TEBLİĞİ

(SIRA NO: 1)

1. Giriş

1.1. Bilindiği üzere, 6215 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun1 14 üncü maddesi ile değiştirilen, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanununun2 "Defter Tutma Mükellefiyeti" başlıklı 66 ncı maddesinin ikinci fıkrasında, söz konusu maddede geçen defterlerin (yevmiye defteri, defteri kebir, envanter defteri, karar ve işletme defteri) elektronik ortamda veya dosyalama suretiyle tutulabileceği ve bu defterlerin açılış ve kapanış onaylarının şekli ve esasları ile bu defterlerin nasıl tutulacağının Sanayi ve Ticaret Bakanlığı (640 sayılı Kanun Hükmünde Kararname3 hükümleri icabı Gümrük ve Ticaret Bakanlığı) ile Maliye Bakanlığınca çıkarılacak müşterek bir tebliğle belirleneceği hükme bağlanmıştır.
1.2. 213 sayılı Vergi Usul Kanununun4 5766 sayılı Kanunun5 17 nci maddesi ile değişen mükerrer 242 nci maddesinin 2 numaralı fıkrası ile Maliye Bakanlığı; elektronik defter, kayıt ve belgelerin oluşturulması, kaydedilmesi, iletilmesi, muhafazası ve ibrazı ile defter ve belgelerin elektronik ortamda tutulması ve düzenlenmesi uygulamasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye, elektronik ortamda tutulmasına ve düzenlenmesine izin verilen defter ve belgelerde yer alması gereken bilgileri internet de dâhil olmak üzere her türlü elektronik bilgi iletişim araç ve ortamında Maliye Bakanlığına veya Maliye Bakanlığının gözetim ve denetimine tâbi olup, kuruluşu, faaliyetleri, çalışma ve denetim esasları Bakanlar Kurulunca çıkarılacak bir yönetmelikle belirlenecek olan özel hukuk tüzel kişiliğini haiz bir şirkete aktarma zorunluluğu getirmeye, bilgi aktarımında uyulacak format ve standartlar ile uygulamaya ilişkin usul ve esasları tespit etmeye, bu Kanun kapsamına giren işlemlerde elektronik imza kullanım usul ve esaslarını düzenlemeye ve denetlemeye yetkili kılınmıştır.

1.3. Ayrıca söz konusu fıkrada, Vergi Usul Kanunu ve diğer vergi kanunlarında defter, kayıt ve belgelere ilişkin olarak yer alan hükümlerin elektronik defter, kayıt ve belgeler için de geçerli olduğu; Maliye Bakanlığının, elektronik defter, belge ve kayıtlar için diğer defter, belge ve kayıtlara ilişkin usul ve esaslardan farklı usul ve esaslar belirlemeye yetkili olduğu hükme bağlanmıştır.

1.4. Vergi Usul Kanununun mükerrer 257 nci maddesinin birinci bendinde ise Maliye Bakanlığının mükellef ve meslek grupları itibarıyla muhasebe usul ve esaslarını tespit etmeye, bu Kanuna göre tutulmakta olan defter ve belgeler ile bunlara ilaveten tutulmasını veya düzenlenmesini uygun gördüğü defter ve belgelerin mahiyet, şekil ve ihtiva etmesi zorunlu bilgileri belirlemeye, bunlarda değişiklik yapmaya; bedeli karşılığında basıp dağıtmaya veya üçüncü kişilere bastırıp dağıtmaya veya dağıttırmaya, bunların kayıtlarını tutturmaya bu defter ve belgelere tasdik, muhafaza ve ibraz zorunluluğu getirmeye veya kaldırmaya, bu Kanuna göre tutulacak defter ve düzenlenecek belgelerin tutulması ve düzenlenmesi zorunluluğunu kaldırmaya yetkili olduğu hükme bağlanmıştır.

1.5. Söz konusu maddenin üçüncü bendinde, Maliye Bakanlığının, tutulması ve düzenlenmesi zorunlu defter, kayıt ve belgelerin mikro film, mikro fiş veya elektronik bilgi ve kayıt araçlarıyla yapılması veya bu kayıt ortamlarında saklanması hususunda izin vermeye veya zorunluluk getirmeye, bu şekilde tutulacak defter ve kayıtların kopyalarının Maliye Bakanlığında veya muhafaza etmekle görevlendireceği kurumlarda saklanması zorunluluğu getirmeye, bu konuda uygulama usul ve esaslarını belirlemeye yetkili olduğu hükme bağlanmıştır.

1.6. Diğer taraftan Vergi Usul Kanununun 175 inci maddesinin son fıkrasında Maliye Bakanlığının, muhasebe kayıtlarını bilgisayar programları aracılığıyla izleyen mükellefler ile bu bilgisayar programlarını üreten gerçek ve tüzel kişilerce uyulması gereken kuralları ve bilgisayar programlarının içermesi gereken asgarî hususlar ile standartları ve uygulamaya ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkili olduğu hükmü yer almaktadır.

1.7. Yukarıda yer alan yetkilere istinaden, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu ile 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu uyarınca tutulması zorunlu olan defterlerin elektronik ortamda oluşturulması, kaydedilmesi, muhafazası ve ibrazına ilişkin usul ve esaslar bu Tebliğin konusunu teşkil etmektedir.

2. Tanımlar ve Kısaltmalar

Bu Tebliğde geçen;

Elektronik Kayıt: Elektronik ortamda tutulan ve elektronik defter ve belgeleri oluşturan, elektronik yöntemlerle erişimi ve işlenmesi mümkün olan en küçük bilgi ögesini,

Elektronik Defter: Şekil hükümlerinden bağımsız olarak Vergi Usul Kanununa ve/veya Türk Ticaret Kanununa göre tutulması zorunlu olan defterlerde yer alması gereken bilgileri kapsayan elektronik kayıtlar bütününü,

Başkanlık: Gelir İdaresi Başkanlığını,

Genel Müdürlük: Gümrük ve Ticaret Bakanlığı İç Ticaret Genel Müdürlüğünü,

TÜBİTAK-UEKAE: Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu - Ulusal Elektronik ve Kriptoloji Araştırma Enstitüsünü,

Güvenli Elektronik İmza: 5070 sayılı Elektronik İmza Kanununun dördüncü maddesinde tanımlanan elektronik imzayı,

Mali Mühür: 397 Sıra No'lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği6 çerçevesinde Başkanlık için TÜBİTAK-UEKAE tarafından hazırlanan elektronik sertifika alt yapısını,

Elektronik Defter Uygulaması: Başkanlık ve Genel Müdürlük tarafından belirlenen format ve standartlara uygun olarak oluşturulan elektronik defterlere ilişkin onay süreçlerinin yerine getirilmesi amacı ile hazırlanan www.edefter.gov.tr internet adresinde yer alan uygulamayı,

Elektronik Defter Beratı: Bu Tebliğde yer alan esaslar çerçevesinde, elektronik ortamda oluşturulan defterlere ilişkin olarak, Başkanlık tarafından belirlenen standartlara uygun bilgileri içeren ve Başkanlık Mali Mührü ile onaylanmış elektronik dosyayı,

Açılış Onayı: Hesap döneminin ilk ayına ilişkin olarak alınan elektronik defter beratını,

Kapanış Onayı: Hesap döneminin son ayına ilişkin olarak alınan elektronik defter beratını,

Zaman Damgası: Bir elektronik verinin, üretildiği, değiştirildiği, gönderildiği, alındığı ve/veya kaydedildiği zamanın tespit edilmesi amacıyla elektronik sertifika hizmet sağlayıcısı tarafından doğrulanan kaydı,

ifade eder.

3. Uygulamadan Yararlanmaya İlişkin Usul ve Esaslar

3.1. Başvuru

3.1.1. Defterlerini elektronik ortamda oluşturmak, kaydetmek, muhafaza ve ibraz etmek isteyen gerçek ve tüzel kişi mükelleflerin aşağıda yer alan şartları taşımaları gerekmektedir.

a) Gerçek kişi mükelleflerin 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümleri çerçevesinde üretilen nitelikli elektronik sertifikaya sahip olmaları,

b) Tüzel kişi mükelleflerin 397 Sıra No'lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinde yer alan belirlemeler çerçevesinde elektronik fatura uygulamasından yararlanma iznine sahip olması ve bu çerçevede Mali Mühür temin etmiş olması,

c) Elektronik defter tutulması, kaydedilmesi, onaylanması, saklanması ve ibrazında kullanılacak yazılımın uyumluluk onayı almış bir yazılım olması.

3.1.2. Yukarıda yer alan şartları taşıyanlardan, bu Tebliğ kapsamında elektronik defter oluşturmak, kaydetmek, muhafaza ve ibraz etmek isteyenler, aşağıda yer alan bilgi ve belgeler ile www.edefter.gov.tr internet sitesinde belirtilen Başkanlık veya Genel Müdürlük adresine yazılı olarak başvuruda bulunacaktır. Gerek görülmesi halinde aşağıdakilere ilaveten teknik bilgi ve belge talebinde bulunulabilir.

a) www.edefter.gov.tr internet adresinde yer alan "Elektronik Defter Uygulaması Başvuru Formu ve Taahhütnamesi"nin imzalı aslı,

b) Tüzel kişiler için başvuru formunu imzalayan kişi veya kişilerin yetkili olduğunu gösteren şirket imza sirkülerinin noter tasdikli örneği (397 Sıra No'lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğine göre e-fatura uygulamasından yararlanmaya başlayan ve imza sirkülerinde herhangi bir değişiklik bulunmayan mükellefler için bu şart aranmayacaktır.),

c) Elektronik defterlerin oluşturulması sırasında, bu konuda uyumluluk onayı alınmış bir yazılımın kullanılması durumunda söz konusu yazılım hakkında yazılımın adı, sürüm numarası gibi mükellef kullanımına özgü bilgiler,

ç) Uyumluluk onayı almamış bir yazılım kullanılmak istenmesi durumunda, Tebliğin "3.2 Yazılımların Uyumluluk Onayı" başlıklı bölümünde belirtilen belge ve bilgiler.

3.2. Yazılımların Uyumluluk Onayı

3.2.1. Müşterilerinin ihtiyaçları doğrultusunda özel veya paket yazılım üreten yazılım üreticileri ile yazılımlarını kendi geliştiren mükellefler, bu Tebliğde belirtilen esaslara uygun elektronik defter oluşturan, kaydeden, onaylayan, muhafaza eden yazılımların Başkanlık tarafından onaylanması amacıyla aşağıda yer alan bilgi ve belgeler ile www.edefter.gov.tr internet sitesinde yer alan adrese yazılı olarak başvuruda bulunacaktır.

a) Onay talebine ilişkin yazılı dilekçe,

b) Yazılımın adı, sürüm numarası gibi ayırt edici özellikleri,

c) Onayı istenen yazılım ile ilgili olarak aşağıda yer alan bilgileri içeren teknik doküman veya dokümanlar,

1) Yazılımın geliştirilmesinde kullanılan programlama dili, dosya sistemi, çalıştığı işletim sistemi gibi genel özellikleri,

2) Bu Tebliğde yer alan oluşturma, kaydetme, onaylama, muhafaza ve ibraz gibi temel süreçlere ait iş akış şemaları,

ç) Tebliğ çerçevesinde belirlenen format ve standartlara uygun olarak ve onaya sunulan yazılım tarafından oluşturulan elektronik imzalı veya mali mühürlü elektronik defter örnekleri,

d) Gerek duyulması halinde onaylanması istenen yazılımın kuruluma hazır bir örneği.

3.2.2. Aşağıda sayılan hususlarda yapılacak testleri başarılı bir şekilde tamamlayan yazılımlara uyumluluk onayı verilecektir.

a) www.edefter.gov.tr internet adresinden duyurulan kılavuzlarda öngörülen veri standartları ve formata uygun olarak oluşturma,

b) Elektronik defterlerin üretilmesi, kaydedilmesi ve bunların ibrazına ilişkin şartları sağlama,

c) Mali mühür, elektronik imza, mobil imza ve zaman damgası kullanımının doğru bir şekilde gerçekleştirilmesi,

ç) www.edefter.gov.tr adresinde açıklanan Elektronik Defter Uygulaması onay süreçlerine ilişkin işlemleri yerine getirme,

d) Duyurulan diğer şartların yerine getirilmesi.

3.2.3. Yazılımların testleri üreticileri tarafından yaptırılacak ve testi başarılı biçimde tamamlayanlar www.edefter.gov.tr internet adresinden ilan edilecektir. İlan edilen yazılımlar aracılığı ile elektronik defter tutacakların ayrıca test yapmalarına gerek bulunmamaktadır. Kendi yazılımını kendisi geliştiren mükelleflerin test sürecini başarılı bir şekilde tamamlayanlar internet sitesinden ilan edilmeyecektir.

Uyumluluk onayları ile ilgili test planı, test süreci ve ilgili diğer teknik dokümanlar www.edefter.gov.tr adresinden duyurulacaktır.

3.3. Elektronik Defter Oluşturma

3.3.1. Bu Tebliğ kapsamında kendilerine izin verilenler, www.edefter.gov.tr internet adresinde duyurulan format ve standartlara uygun olarak ve aylık dönemler itibarıyla elektronik defterlerini oluşturmaya ve saklamaya başlayacaklardır. Defterlerini elektronik defter biçiminde tutmaya başlayanlar, söz konusu defterlerini kâğıt ortamında tutamazlar.

3.3.2. Elektronik defter tutma sürecinde hesap döneminin ilk ayının beratının alınması açılış onayı, son ayının beratının alınması ise kapanış onayı yerine geçer.

3.3.3. Uygulamadan yararlananlar, aylık dönemler itibarıyla oluşturdukları elektronik defterler için, aşağıda yer alan adımları izleyerek berat almak ve bunları istenildiğinde ibraz etmek üzere muhafaza etmek zorundadırlar.

a) Gerçek kişiler elektronik defterlerini, ilgili olduğu ayı takip eden ayın son gününe kadar (Aralık ayına ilişkin defterler gelir vergisi beyannamesinin verilme süresinin sonuna kadar) kendilerine ait güvenli elektronik imza ile imzalar.

b) Tüzel kişiler elektronik defterlerini, ilgili olduğu ayı takip eden ayın son gününe kadar (Hesap döneminin son ayına ait defterler kurumlar vergisi beyannamesinin verilme süresi sonuna kadar) kendilerine ait mali mühür ile onaylar.

c) İmzalı veya mühürlü defterler için berat dosyaları oluşturulur ve bu dosyalar Elektronik Defter Uygulaması aracılığı ile Başkanlığın onayına sunulur.

ç) Başkanlık mali mührünü de içeren beratlar elektronik defter tutanlar tarafından indirilerek istenildiğinde ibraz edilmek üzere ilgili olduğu elektronik defterler ile birlikte muhafaza edilir.

3.3.4. Aylık dönem, sadece onaya sunulan ayın defter kayıtlarını ifade etmekte olup, önceki aylara ait kayıtları içermez. Ancak, hesap dönemi veya takvim yılı içinde, defterlerini elektronik ortamda oluşturmaya başlayanlar, izleyen ilk ayda oluşturacakları elektronik defterlerde, ilgili hesap döneminin başından içinde bulundukları döneme kadar gerçekleştirilen tüm kayıtlara yer vereceklerdir. Ayrıca elektronik defter tutmaya başladıkları tarih itibarıyla eski defterlerine kapanış tasdiki yaptıracaklardır.

3.3.5. Yukarıda sayılan adımların neticesinde oluşturulan elektronik defterler, Başkanlık tarafından onaylanan beratları ile birlikte Vergi Usul Kanunu ve Türk Ticaret Kanunu kapsamında geçerli kanuni defter olarak kabul edilecektir.

3.3.6. Başkanlık tarafından gerçekleştirilen berat verme işlemi, ilgili defterlerde yer alan kayıtların içerik ve gerçeğe uygunluk denetimi anlamına gelmemekte ve herhangi bir vergi incelemesini veya diğer incelemeleri ifade etmemektedir.

3.3.7. Herhangi bir kesinti veya sistem arızası nedeni ile beratların Başkanlık tarafından onaylanması işleminin gerçekleştirilememesi durumunda söz konusu beratlar, güvenli elektronik imza (gerçek kişiler için) veya mali mühür (tüzel kişiler için) ile zaman damgalı olarak imzalanacak veya onaylanacaktır. Bu kapsamda kullanılacak olan zaman damgaları TÜBİTAK-UEKAE'den temin edilecektir. Beratların, Başkanlığa sunumunu engelleyen kesinti veya arıza durumunun ortadan kalkmasını takiben ilgili beratların tekrar Başkanlık onayına sunulması işlemi gerçekleştirilecektir.

4. Elektronik Defterlerin Muhafazası ve İbrazı

4.1. Bu Tebliğ kapsamında, elektronik defter oluşturma konusunda izin alanlar, muhafaza ve ibraz ödevlerini yerine getirirken aşağıdaki hususlara uygun hareket etmek zorundadırlar.

a) Elektronik defterler, istenildiğinde ibraz edilmek üzere ilgili olduğu beratları ile birlikte muhafaza edilmek zorundadır.

b) Elektronik defterler ile beratlarının veri bütünlüğünün sağlanması ile kaynağının inkâr edilmezliği, güvenli elektronik imza veya mali mühür ile garanti altına alındığı için elektronik defterlerin kâğıt ortamında saklanmayacaktır.

c) Defterlerini elektronik ortamında tutanlar, elektronik defterlerini ve ilgili beratlarını vergi kanunları, Türk Ticaret Kanunu ve diğer düzenlemelerde yer alan süreler dâhilinde elektronik, manyetik veya optik ortamlarda muhafaza ve istenildiğinde elektronik, manyetik veya optik araçlar vasıtasıyla eksiksiz ve okunabilir şekilde ibraz etmekle yükümlüdür.

ç) Muhafaza ve ibraz yükümlülüğü, elektronik defterlerin ve beratların doğruluğuna, bütünlüğüne ve değişmezliğine ilişkin olan her türlü elektronik kayıt ve veri, (elektronik imza ve mali mühür değerleri dâhil) veri tabanı dosyası, saklama ortamı ile doğrulama ve görüntüleme araçlarının tümünü kapsamakta olup, elektronik defterlere istenildiğinde kolaylıkla erişebilmeyi, anlaşılabilir ve eksiksiz bir biçimde görüntüleyebilmeyi ve okunabilir kâğıt baskılarını üretebilmeyi sağlayacak biçimde yerine getirilmelidir.

d) Elektronik defterler ve beratların elektronik defter izni verilenlerin kendilerine ait bilgi işlem sistemlerinde muhafaza edilmesi mecburi olup, üçüncü kişiler nezdinde ya da yurt dışında muhafaza işlemi Başkanlık ve Genel Müdürlük açısından herhangi bir hüküm ifade etmemektedir. Muhafaza yükümlülüğünün Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisinde ve Türkiye Cumhuriyeti kanunlarının geçerli olduğu yerlerde yerine getirilmesi zorunludur.

5. Elektronik Defter İzninin İptali

5.1. Elektronik defter oluşturma izni bulunmakla birlikte, bu Tebliğde belirtilen veya bu Tebliğ kapsamında Başkanlık ve Genel Müdürlük tarafından belirlenen usul ve esaslara uymayan ve yapılacak uyarıya rağmen gerekli tedbirleri almayanların, elektronik defter oluşturma izinleri yapılacak değerlendirme üzerine iptal edilebilir. İzinleri iptal edilenler, bir yıl süre ile Elektronik Defter Uygulamasından yararlanamazlar.

6. Sorumluluk ve Cezai Müeyyideler

6.1. Elektronik defter oluşturulurken, bu Tebliğde belirtilmeyen hususlarda süreler başta olmak üzere Vergi Usul Kanunu ve Türk Ticaret Kanununda yer alan hükümlere uyulması zorunludur.

6.2. Bu Tebliğde yer alan usul ve esaslara aykırı biçimde elektronik defter oluşturan veya oluşturdukları elektronik defterleri yetkili makamların isteği üzerine ibraz etmeyenler hakkında, işledikleri fiile göre Vergi Usul Kanununun ve Türk Ticaret Kanununun ilgili hükümleri uygulanır.

6.3. Elektronik defter tutanlar bu Tebliğ çerçevesinde oluşturdukları elektronik defterlerde yer verdikleri bilgilerin gerçek duruma uygunluğunu sağlamaktan sorumlu olup, bu kapsamda Başkanlığın herhangi bir sorumluluğu bulunmamaktadır. Elektronik defter beratı, elektronik defterlerin değişmezliğini ispat etmeye yönelik olup, elektronik defterlerin içeriğine yönelik bir onayı ifade etmemektedir.

6.4. Maliye Bakanlığı ve Gümrük ve Ticaret Bakanlığı gerek görmesi halinde, bu Tebliğde belirlenen esaslar ile sınırlı olmak üzere, uygulamadan yararlananların bilgi işlem sistemlerini denetleme yetkisine sahiptir. Elektronik defter tutanlar bu denetimler sırasında, gerekli her türlü imkânı (uygun donanım ve yazılımlar, terminallere ulaşım izinleri ve uzman personel gibi) sağlamak zorundadır. Bu kapsamdaki denetim yetkisi mahallinde kullanılabileceği gibi, bu süreçte uzaktan erişim yöntemlerinin kullanılması da istenilebilir.

6.5. Uyumluluk testini geçen yazılımların gerekli şartları sürekli olarak taşımaları için bu yazılımların üreticilerinin ve kullanıcılarının gerekli önlemleri almaları zorunludur.

6.6. Bu Tebliğ kapsamında elektronik defter oluşturanlar, bilgi işlem sistemini oluşturan yazılım, donanım, dosya, dokümantasyon ve benzeri unsurları, hiçbir şekilde kısmen veya tamamen denetim elemanlarının veya Maliye Bakanlığı ve Gümrük ve Ticaret Bakanlığınca görevlendirilecek personelin erişimini ve denetlemesini engelleyecek bir sözleşme veya lisansa konu edemez.

7. Diğer Hususlar

a) Elektronik defter tutanlar, elektronik defterlere ait kayıtların bozulması, silinmesi, zarar görmesi, işlem görememesi halleri ile olağanüstü durumların meydana gelmesi halinde, durumu on beş gün içinde Başkanlığa bildirmek ve kayıtları nasıl tamamlayacağına ilişkin ayrıntılı bir plan sunmak zorundadır.

b) Elektronik defter tutanlar, elektronik defterlerin oluşturulması sırasında kullandıkları bilgi işlem sisteminin sağlıklı biçimde çalışabilmesi ile ilgili yeterli güvenlik önlemlerini almakla yükümlüdür.

c) Elektronik defter tutanlar, elektronik defterlerini oluşturdukları ve muhafaza ettikleri bilgi işlem sistemlerinin haczedilmesi veya bu sistemlere yetkili mercilerce el konulması halinde, durumu en geç üç iş günü içerisinde Başkanlığa bildirmek zorundadır.

ç) Elektronik defter tutanlar, kanunlarla yetkili kılınan kurum ve kişilerin talebi üzerine elektronik defterlere ait bilgilerin oluşturulması veya muhafazası sırasında kullanılan donanımların bulunduğu adres veya adreslerde inceleme ve tespit yapılabilmesi için gerekli olacak her türlü teknik ve fiziki imkânı (uygun donanım ve yazılımlar, terminallere ulaşım izinleri ve uzman personel gibi) sunmak zorundadır.

d) Önceden haber verilmek ve hazırlıklar için yeterli zaman tanınmak kaydıyla, elektronik defterlere ilişkin format ve standartlarda değişiklik yapılabileceği gibi elektronik defter oluşturma süreçleri ile veri güvenliğine ilişkin standartlara uyma zorunluluğu getirilebilir. Bu zorunluluk mükellef grupları itibarıyla farklılaştırılabilir.

e) Elektronik defter tutanların faaliyet hacmi, teknolojik kısıtlar ve benzeri nedenlerle, başta veri bütünlüğü, kaynağın ve içeriğin garanti altına alınması olmak üzere elektronik defter oluşturulması, kaydedilmesi, onaylanması, muhafazası ve ibrazı ile ilgili olarak mali mühür veya elektronik imza yerine başka yöntemlerin kullanılmasına karar verilebileceği gibi uygulamadan yararlanmaya ilişkin özel esaslar belirlenebilir.

f) Bu Tebliğ kapsamında, www.edefter.gov.tr adresinde duyurulan defterler elektronik ortamda tutulabilir.

g) Elektronik ortamda oluşturulması, kaydedilmesi, muhafazası ve ibrazına izin verilen defterler ile bu defterlerin elektronik ortamda oluşturulmasına ilişkin standartlar, teknik kılavuzlar ve kurallar www.edefter.gov.tr adresinde duyurulur.

ğ) İstenilmesi halinde, elektronik defter kayıtlarına kaynak teşkil eden kayıt ve verilerin de Vergi Usul Kanunu ve Türk Ticaret Kanunu kapsamında ibraz edilmesi zorunludur.

h) Gerekli görülen durumlarda, elektronik defterler ile elektronik defterlerde yer alan bilgilere ilişkin olarak belirlenecek standartlara uygun üretilecek diğer raporların ibrazı, elektronik defter tutanlara ait bilgi işlem sistem veya sistemlerine sürekli erişimin sağlanması sureti ile istenebilir. Bu kapsamda, ifade edilen erişimin sağlanması için kullanılacak yöntem ve teknolojiler ile ibraz yükümlülüğünün yerine getirilmesi ile ilgili süreçler www.edefter.gov.tr adresinde açıklanır. Elektronik defter tutanların bilgi işlem sistemine erişim ile ilgili yetki, sektörler, mükellef grupları veya faaliyet hacimleri itibarıyla kullanılabilir.

i) Elektronik defter uygulamasının altyapısı ve işleyişi göz önünde bulundurularak, ilgilisine bilgi verilmek suretiyle, uygulamadan yararlanmak isteyenlerin başvurularının cevaplanması belli bir süre ertelenebilir veya başvuruları sıraya konulabilir. Önceden haber verilmek ve hazırlıklar için yeterli zaman tanınmak kaydıyla, uygulama ile ilgili her türlü standart ile diğer teknik konularda genel veya özel değişiklikler yapılabileceği gibi uluslararası standartlara uyma zorunluluğu getirilebilir.

ı) Bu Tebliğde belirtilen şartları yerine getiren mükelleflerden kendisine izin verilenler 01/01/2012 tarihinden itibaren elektronik defter tutmaya başlayabilirler.

8. Yürürlükten kaldırılan tebliğ ve yürürlük

Bu Tebliğin yayım tarihi itibarıyla 361 Sıra No'lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği7 yürürlükten kaldırılmıştır.

Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Tebliğ olunur.

----------

1 12/4/2011 tarihli ve 27903 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır.

2 9/7/1956 tarihli ve 9353 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır.

3 8/6/2011 tarihli ve 27958 sayılı (Mükerrer) Resmî Gazete'de yayımlanmıştır.

4 10/1/1961 tarihli ve 10703 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır.

5 6/6/2008 tarihli ve 26898 sayılı (Mükerrer) Resmî Gazete'de yayımlanmıştır.

6 5/3/2010 tarihli ve 27512 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır.

7 11/7/2006 tarih ve 26225 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır.

Serbest Meslek Kazançlarında indirilebilecek giderler hakkında bir özelge.

2011-05-07T10:05:36-04:00

T.C. GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI ANKARA VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI (Mükellef Hizmetleri Usul Grup Müdürlüğü) Sayı: B.07.1.GİB.4.06.18.02-32-7941-689 Konu: Sigortalı olarak çalıştırılan eş ve çocuk için yapılan ödemelerin ve perakende satış fişi ile belgelendirilen kırtasiye ve yemek giderlerinin indirim konusu yapılıp yapılamayacağı hk İlgide kayıtlı dilekçenizde; serbest meslek erbabı olarak ... Vergi Dairesi Müdürlüğünün ... vergi numaralı mükellefi olduğunuz belirtilerek, yanınızda çalışmakta olan eşiniz ve çocuğunuz için yaptığınız ödemelerin ve perakende satış fişi ile belgelendirilen kırtasiye ve yemek giderlerinin serbest meslek kazancınızın tespitinde gider olarak indirim konusu yapılıp yapılamayacağı hususunda Başkanlığımız görüşü talep edilmektedir.
193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun "Serbest Meslek Kazancının Tarifi" başlıklı 65 inci maddesinde;"Her türlü serbest meslek faaliyetinden doğan kazançlar serbest meslek kazancıdır. Serbest meslek faaliyeti; sermayeden ziyade şahsi mesaiye, ilmi veya mesleki bilgiye veya ihtisasa dayanan ve ticari mahiyette olmıyan işlerin işverene tabi olmaksızın şahsi sorumluluk altında kendi nam ve hesabına yapılmasıdır..." hükmü yer almaktadır. Aynı Kanunun "Serbest Meslek Kazancının Tespiti" başlıklı 67 nci maddesinin birinci fıkrasında; "Serbest meslek kazancı bir hesap dönemi içinde serbest meslek faaliyeti karşılığı olarak tahsil edilen para ve ayınlar ve diğer suretlerle sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerden bu faaliyet dolayısıyle yapılan giderler indirildikten sonra kalan farktır." hükmüne yer verilmiştir. Anılan Kanunun "Mesleki Giderler" başlıklı 68 inci maddesinin birinci fıkrasının (1) numaralı bendinde; mesleki kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi için ödenen genel giderlerin, (2) numaralı bendinde de; hizmetli ve işçilerin iş yerinde veya iş yerinin müştemilatındaki iaşe ve ibate giderleri, tedavi ve ilaç giderleri, sigorta primleri ve emekli aidatı (bu primlerin ve aidatın geri alınmamak üzere Türkiye'de kain sigorta şirketlerine veya emekli ve yardım sandıklarına ödenmiş olması ve emekli ve yardım sandıklarının tüzel kişiliği haiz bulunmaları şartıyla) ile 27 nci maddede yazılı giyim giderlerinin, serbest meslek kazancının tespitinde hasılattan indirileceği, son fıkrasında ise, her türlü para cezaları ve vergi cezaları ile serbest meslek erbabının suçlarından doğan tazminatlarının gider olarak indirilemeyeceği belirtilmiştir. Diğer taraftan, Gelir Vergisi Kanununun "Ücretin Tarifi" başlıklı 61 inci maddesinin birinci fıkrasında; "Ücret, işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir." hükmüne yer verilmiştir. Aynı Kanunun 94 üncü maddesi gereğince, gerçek gelirlerini beyan etmeye mecbur olan serbest meslek erbabı tarafından hizmet erbabına ödenen ücretlerden 103 ve 104 üncü maddelere göre gelir vergisi tevkifatı yapılması; yapılan tevkifatın 97 nci maddeye göre, ücret bordrosunda veya bordro yerine geçen diğer kayıtlarda gösterilmesi ve 98 inci madde uyarınca da, bir ay içinde yapılan ücret ödemelerinden tevkif edilen vergilerin ertesi ayın yirmiüçüncü günü akşamına kadar, ödeme veya tahakkukun yapıldığı yerin bağlı olduğu vergi dairesine bildirilmesi gerekmektedir. Öte yandan; 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 88 inci maddesinde; Kuruma fiilen ödenmeyen prim tutarlarının, gelir vergisi ve kurumlar vergisi uygulamasında gider yazılamayacağı hüküm altına alınmıştır. Bu hükümlere göre; serbest meslek erbabının eş ve çocuklarına hizmet akdine dayalı olarak yapılan ve Gelir Vergisi Kanununun 61, 94, 103 ve 104 üncü maddeleri uyarınca vergilendirilen ücret ödemelerinin, mesleki kazancın tespitinde gider olarak indirilebilmesi mümkündür. Ancak söz konusu ücret ödemelerinin serbest meslek erbabı tarafından icra edilen mesleki faaliyetin idame ettirilmesi kapsamında yürütülen faaliyetlere ilişkin olması gerektiği tabiidir. Mesleki faaliyetin icra edilmesi ile ilgisi olmayan veya gerçek bir hizmet akdine dayanmayan ücret ödemelerinin gider olarak dikkate alınması mümkün değildir. Sosyal güvenlik primleri işveren payının ise, fiilen ödendiği tarihte gider yazılması mümkün bulunmaktadır. Diğer taraftan, serbest meslek erbabı yanında çalışan hizmetli ve işçilere işyeri veya işyerimüştemilatında sağlanan yemek verme hizmetine ilişkin giderlerin serbest meslek kazancının tespitinde gider olarak indirilebilmesi mümkündür. Öte yandan, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 232'nci maddesinde; "Birinci ve ikinci sınıf tüccarlar, kazancı basit usulde tespit edilenlerle defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçiler: 1. Birinci ve ikinci sınıf tüccarlara; 2. Serbest meslek erbabına; 3. Kazançları basit usulde tespit olunan tüccarlara; 4. Defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçilere; 5. Vergiden muaf esnafa. Sattıkları emtia veya yaptıkları işler için fatura vermek ve bunlar da fatura istemek ve almak mecburiyetindedirler. Yukarıdakiler dışında kalanların, birinci ve ikinci sınıf tüccarlar ile kazancı basit usulde tespit edilenlerden ve defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçilerden satın aldıkları emtia veya onlara yaptırdıkları iş bedelinin (1.1.2010 tarihinden geçerli olmak üzere) 680 TL'yi geçmesi veya bedeli 680 TL'den az olsa dahi istemleri halinde emtiayı satanın veya işi yapanın fatura vermesi mecburidir." denilmiş, 233'üncü maddesinde ise; Birinci ve ikinci sınıf tüccarlar, kazancı basit usulde tespit edilenlerle defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçilerin fatura vermek mecburiyetinde olmadıkları satışları ve yaptıkları işlerin bedellerinin yine aynı maddede sayılan vesikalardan biri ile tevsik olunacağı hükme bağlanmıştır. Konuyla ilgili yayımlanan 206 sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile mükelleflerin ticari faaliyetlerine ilişkin olarak işyerlerinde kullanılmak ve tüketilmek amacıyla satın aldıkları ve bedeli fatura düzenleme mecburiyetine ilişkin hadde ulaşmayan mal ve hizmet alımları için düzenlenen perakende satış veya yazar kasa fişlerinin gider belgesi olarak kabul edilmesi uygun görülmüştür. Buna göre, bedeli fatura düzenleme mecburiyetini belirleyen kanuni haddi aşmayan ve işyerinde kullanılmak ve tüketilmek amacıyla satın aldığınız mal ve hizmetler için düzenlenecek perakende satış fişleri veya ödeme kaydedici cihaz fişlerinin mesleki kazancınızın tespitinde gider belgesi olarak kullanılması mümkün bulunmaktadır. Bilgi edinilmesini rica ederim. Vergi Dairesi Başkanı a. Grup Müdürü V. (*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir. (**) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir. (***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.

Vergi Levhasının asılma zorunluluğu kaldırılmış bulunmaktadır

2011-05-03T06:20:40-04:00

Maliye Bakanlığından: Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 408) 1. Giriş 213 sayılı Vergi Usul Kanununun (VUK) 5 inci maddesinin Maliye Bakanlığına verdiği yetkiye istinaden, vergi levhası ile ilgili düzenlemeler 142(1), 143(2), 146(3), 177(4)ve 272(5) Sıra No’lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğleri ve 224(6) Seri No’lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile yapılmıştır. 6111 sayılı Kanunun(7) 82 nci maddesiyle, VUK’un 5 inci maddesinde yer alan “levhayı merkezlerine, şubelerine, satış mağazalarına iş sahipleri ile mükellefler tarafından kolayca okunup görünecek şekilde asmak zorundadırlar.” ibaresi “levhayı almak zorundadırlar.” şeklinde değiştirilmiş ve bu değişiklikle vergi levhasının asılma zorunluluğu kaldırılmış bulunmaktadır. Vergi levhasının elektronik ortamda alınması, e-vergi levhası sorgulaması, elektronik ortamda vergi kimlik numarası doğrulama ve vergi levhası doğrulama hizmetlerine ilişkin düzenlemeler bu Tebliğin konusunu teşkil etmektedir.
2.Kanuni Dayanak Vergi Usul Kanununun 5 inci maddesinde “Gelir Vergisi mükellefleri (Kazancı basit usulde tespit edilenler dâhil) ile sermaye şirketleri her yıl Mayıs ayının son gününe kadar vergi tarhına esas olan kazanç tutarları ile bunlara isabet eden vergi miktarlarını gösteren levhayı almak zorundadırlar. İlan ve levhalara ilişkin diğer hususlar Maliye Bakanlığınca belli edilir.” hükmü yer almaktadır. Söz konusu hükmün Bakanlığımıza verdiği yetkiye istinaden vergi levhası uygulamasına ilişkin esaslar aşağıdaki şekilde yeniden tespit edilmiştir. 2.1. Vergi Levhası Almak Mecburiyetinde Olanlar 2.1.1. Gelir Vergisinde l. Ticari kazanç sahipleri, 2. Zirai kazanç sahipleri (Gelir Vergisi Kanununun 52 nci maddesinin altıncı fıkrasında sözü edilen yazıhaneyi açmış olanlar) 3. Serbest meslek erbabı, Adi ortaklık, kolektif ve adi komandit şirket şeklindeki işletmelerde her bir ortak için ayrı ayrı vergi levhası alınacak ve bu Tebliğin 2.5. bölümünde sayılan yerlerde her bir ortak için ayrı ayrı bulundurulacaktır. 2.1.2. Kurumlar Vergisinde l. Anonim şirketler, 2. Limited şirketler, 3. Eshamlı komandit şirketler, 2.2. Vergi Levhalarında Bulunacak Bilgiler Mükellefin; a) Adı ve soyadı, b) Ticaret unvanı, c) İş yeri adresi, ç) Vergi kimlik numarası, d) Bağlı bulunduğu vergi dairesi, e) Vergi türü, f) İşe başlama tarihi, g) Ana faaliyet kodu ve faaliyet türü, h) Faaliyet durumu (faal, terk, tasfiye halinde)(8), ı) Beyan edilen son üç yıla ait matrahlar ve bu matrahların ait olduğu takvim yılı için tahakkuk eden vergi, i) Gelir İdaresi Başkanlığı bilgi işlem sistemi tarafından üretilecek onay kodu. Vergi levhasının muhtevası (Ek: 1) de gösterilmiştir. 2.3. Vergi Levhasının Alınması ve Bulundurulması Gelir/kurumlar vergisi mükellefleri tarafından gelir/kurumlar vergisi beyannamelerinin verilmesinden sonra vergi levhası, Gelir İdaresi Başkanlığı bilgi işlem sistemi tarafından söz konusu beyannamelerde yer alan bilgilere göre oluşturulacak ve mükellefin internet vergi dairesi hesabına aktarılacaktır. Vergi levhaları sistem tarafından internet vergi dairesi hesaplarına aktarıldıktan sonra, mükellefler, internet vergi dairesinden bizzat kendileri veya 3568 sayılı Kanun uyarınca yetki almış olup bağımsız çalışan serbest muhasebeci, serbest muhasebeci mali müşavir veya yeminli mali müşavirler (meslek mensupları) aracılığıyla, gelir vergisi mükellefleri için 1 Nisandan itibaren, kurumlar vergisi mükellefleri için 1 Mayıstan itibaren, vergi levhalarını 31 Mayıs günü sonuna kadar yazdıracaklardır. Yazdırılan vergi levhalarının bu Tebliğin 2.5. bölümünde sayılan yerlerde bulundurulması mecburidir. Bu şekilde alınan vergi levhaları ayrıca vergi dairesine veya meslek mensuplarına imzalattırılmayacak veya tasdik ettirilmeyecektir. İnternet vergi dairesinden erişilebilen vergi levhası üzerinde yer alan, sistem tarafından verilmiş olan onay kodu vergi levhasının tasdiki hükmündedir. Yukarıda sayılan meslek mensuplarının da vergi levhalarının tasdikine dair herhangi bir bildirimde bulunmayacakları tabiidir. Gelir/kurumlar vergisi mükellefi olup yıl içinde işe yeni başlayan mükelleflerin vergi levhalarında bu Tebliğin 2.2. bölümünde sayılan bilgilere yer verilecek, ancak matrah kısmında “Yeni İşe Başlama” ifadesi yer alacaktır. Söz konusu mükelleflerin vergi levhaları, mükellefiyet tesisini müteakip, sistem tarafından internet vergi dairesi hesaplarına aktarılacaktır. Bu mükellefler vergi levhalarını mükellefiyet tesisinden itibaren 1 ay içinde internet vergi dairesinden yazdırmak suretiyle veya bağlı oldukları vergi dairesi aracılığıyla alacaklardır. Beyannamelerini kanuni süresinden sonra vermiş olan mükellefler, beyanname verilmesini müteakip internet vergi dairesinde bu işlem için hazırlanan menüyü kullanmak suretiyle vergi levhalarını kendileri oluşturarak yazdıracaklar ve bu Tebliğin 2.5. bölümünde sayılan yerlerde bulunduracaklardır. Beyanname verilme tarihinin kanuni süresinden sonra ancak 31 Mayıstan evvel olması halinde ise mükellefler internet vergi dairesinde bu işlem için hazırlanan menüyü kullanmak suretiyle vergi levhalarını bu tarihe kadar yazdıracaklardır. Kazancı basit usulde tespit edilen mükellefler, vergi levhalarına yukarıda belirtildiği şekilde erişebilecekleri gibi bağlı bulundukları meslek odaları aracılığıyla da internet vergi dairesi üzerinden erişebilirler. Özel hesap dönemine tâbi mükellefler vergi levhalarını beyanname verme sürelerinin son gününden itibaren 1 ay içinde internet vergi dairesinde bu işlem için hazırlanan menüyü kullanmak suretiyle kendileri oluşturarak yazdıracaklar, bu Tebliğin 2.5. bölümünde sayılan yerlerde bulunduracaklardır. Gelir/kurumlar vergisi mükellefi olup gelir/kurumlar vergisi beyannamelerini elektronik ortamda vermeyen mükellefler vergi levhalarını beyannamelerini vermelerini müteakip bağlı oldukları vergi dairesinden temin edeceklerdir. Ayrıca, mükellefler vergi levhalarında yer alan bilgilerde hata olduğunu tespit etmeleri halinde derhal bağlı oldukları vergi dairesi müdürlüğüne bir dilekçeyle başvurmak suretiyle söz konusu hatanın düzeltilmesini talep edecekler, düzeltmeyi müteakip yeni vergi levhasını internet vergi dairesinden oluşturup bu Tebliğde sayılan yerlerde bulunduracaklardır. Diğer taraftan, mükelleflerin işlerini terk etmeleri durumunda vergi levhalarının vergi dairesine iade edilmesinin gerekmediği tabiidir. 2.4. Vergi Levhasının İsteyen Mükellefler Tarafından Asılması ve Yayımlanması Vergi levhasının asılma zorunluluğu bulunmamasına karşın isteyen mükellefler kendilerine ait vergi levhalarını işyerlerine asabilir veya web sitelerinde yayımlayabilirler. 2.5. Vergi Levhalarının Bulundurulacağı Yerler Vergi levhası almak mecburiyetinde olan mükellefler bu Tebliğin 2.2. bölümünde sayılan bilgileri ihtiva eden levhaları iş yerlerinin; a) Merkezlerinde, b) Şubelerinde, c) Satış mağazalarında, d) Çiftçilerin doğrudan doğruya zirai faaliyetleri ile ilgili alım satım işlerinin tedviri için açtıkları yazıhanelerinde, e) Taşıt işletmeleri ayrıca taşıtlarında (taşıt işletmesi ifadesi, ücret karşılığında yolcu veya eşya taşımacılığını ifade ettiğinden, diğer iş kollarında faaliyet gösteren mükelleflerin taşıtlarında vergi levhası bulundurma mecburiyetleri bulunmamaktadır.) yetkililerce istenildiğinde ibraz etmek üzere bulunduracaklardır. İş yerinde birden fazla kat veya reyon olması halinde her kat veya reyon için ayrı birer levha alma ve bulundurma zorunluluğu bulunmamaktadır. Bu tebliğe göre birden fazla yerde vergi levhası bulundurmak mecburiyetinde olan mükellefler ile levhalarını başka kurumlara ibraz edecek mükellefler vergi levhalarını internet vergi dairesinden ihtiyaç duydukları adet kadar çıktı alabileceklerdir. 2.6. Vergi Levhasında Yer Alan Bilgilerin Değişmesi Bu Tebliğin 2.1. bölümünde sayılan mükelleflerin, ticaret unvanı, iş yeri adresi, bağlı oldukları vergi dairesi, ana faaliyet kodu veya faaliyet türünün değişmesi hâlinde yeni vergi levhalarını internet vergi dairesinde bu işlem için hazırlanan menüyü kullanmak suretiyle kendileri oluşturarak yazdıracaklar ve bu Tebliğin 2.5. bölümünde sayılan yerlerde bulunduracaklardır. 2.7. Vergi Levhası Bulundurma Mecburiyetini Yerine Getirmeyenler Hakkında Uygulanacak Ceza Bu Tebliğe göre vergi levhası almak ve bulundurmak mecburiyetinde olan mükelleflerin vergi levhasını bulundurmak mecburiyetinde oldukları yerlerde yapılan denetimlerde bulundurma mecburiyetine uyulmadığının tespit edilmesi halinde her bir tespit için Vergi Usul Kanununun 353 üncü maddesinin (4) numaralı bendine istinaden özel usulsüzlük cezası kesilecektir. 3. E-Vergi Levhası Sorgulama Hizmeti Mükellefler internet vergi dairesini kullanarak e-vergi levhası sorgusu yapabileceklerdir. Bireysel sorgulamalar için hizmet verecek bu uygulama ile bir mükellefin vergi levhasında yer alan bilgilerine ulaşılabilecektir. Çoklu sorgulamalar için ise vergi levhası doğrulama hizmetinden yararlanılabilecektir. 4. Vergi Kimlik Numarası Doğrulama ve Vergi Levhası Doğrulama Hizmetleri 4.1. Vergi Kimlik Numarası Doğrulama Hizmeti Maliye Bakanlığı, özel/kamu kurum ve kuruluşlarına bilgi paylaşım servisleri aracılığıyla vergi kimlik numarası doğrulama hizmeti sunabilir. Bu hizmet ile fatura düzenleme veya diğer işlemlerinde muhataplarının vergi kimlik numarasına ihtiyaç duyan kullanan kurum ve kuruluşlar, sorgulama yapılan mükellefin vergi kimlik numarası veya TC kimlik numarası anahtar alan olmak kaydıyla sorgulanan mükellefin; vergi kimlik numarasının doğruluğunu, faal mükellef olup olmadığını ve unvanını sorgulayabileceklerdir. 4.2. Vergi Levhası Doğrulama Hizmeti Özel/kamu kurum ve kuruluşları, bu hizmeti kullanarak kendilerine sunulan vergi levhasının onay kodu ile vergi levhasının doğruluğunu ve güncelliğini sorgulayabilirler. Bu hizmetten yararlanan özel/kamu kurum ve kuruluşlarına, sorgulama yaptıkları vergi levhası güncel değilse “Bu mükellefin yeni vergi levhası bulunduğu” kendilerine mesajla bildirilecektir. İstenmesi durumunda da güncel vergi levhası gösterilecektir. Vergi levhası doğrulaması yapılan mükellefin sorgulama anı itibariyle işi terk etmiş olduğu durumlarda, bu hizmetten yararlananlara sorgulama yapılan vergi levhası ile birlikte mükellefin işi terk ettiği hususu, terk tarihi de belirtilerek sorgulama sonucunda gösterilecektir. Maliye Bakanlığı, uygun gördüğü özel/kamu kurum ve kuruluşlarına bu hizmeti vergi kimlik numarası veya TC kimlik numarası anahtar alan olmak üzere kullandırabilir. 5. Diğer Hükümler ile Yürürlükten Kaldırılan Tebliğler 2010 yılına ilişkin olarak 3568 sayılı Kanuna göre yetki almış meslek mensupları veya vergi dairelerince vergi levhası tasdik edilmeyecektir. Yürürlükten kaldırılmış olan tebliğlerdeki esaslara göre alınmış vergi levhaları bu Tebliğin yayımından itibaren kullanılmayacaktır. 2010 yılına mahsus olarak, gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri, yukarıdaki esaslara göre oluşturulmuş vergi levhalarını 16 Mayıs Pazartesi gününden itibaren internet vergi dairesinden çıktı alacaklar ve bu Tebliğde sayılan yerlerde bulunduracaklardır. 143 Sıra No’lu Vergi Usul Kanunun Genel Tebliğinin “Vergilerin ilanı ve vergi levhası” başlıklı III’üncü bölümü, 146 Sıra No’lu Vergi Usul Kanunun Genel Tebliğinin I’nci bölümünün 2/b kısmının son paragrafı, 177 Sıra No’lu Vergi Usul Kanunun Genel Tebliğinin “Vergi levhası” başlıklı II’nci bölümü ile 142 ve 272 Sıra No’lu Vergi Usul Kanunun Genel Tebliğleri ile 224 Seri No’lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinin (4) numaralı bölümü yürürlükten kaldırılmıştır. Tebliğ olunur.

"Kesin Mizan" Bilgilerinin Elektronik Ortamda Alınması

2011-01-04T08:23:07-05:00

"KESİN MİZAN" BİLGİLERİNİN ELEKTRONİK ORTAMDA ALINMASINA İLİŞKİN V.U.K TEBLİĞ TASLAĞI 1. Giriş: Bakanlığımız, bilgi ve iletişim teknolojilerinde son yıllarda yaşanan gelişmelere bağlı olarak, mükelleflerden elektronik ortamda bazı beyanname, bildirim ve formlar almaktadır. Bu suretle işlemlerin hızlı ve etkin bir şekilde yürütülerek kaliteli hizmet sunulması ve mükelleflerin vergisel uyumlarının artırılması amaçlanmaktadır. Bu çerçevede, Bakanlığımızca yürütülen çalışmaların geliştirilmesi amacı ile bilanço esasına göre defter tutan mükellefler tarafından 2010 yılı ve müteakip dönemler için elektronik ortamda bildirilecek olan "Kesin Mizan Bildirimi"nin gönderilmesinde uygulanacak usul ve esaslar bu Tebliğin konusunu oluşturmaktadır. 2. Kapsam: 213 sayılı Vergi Usul Kanununun [1](V.U.K) "Bilgi Verme" başlığını taşıyan 148 inci maddesinde "Kamu idare ve müesseseleri, mükellefler veya mükelleflerle muamelede bulunan diğer gerçek ve tüzelkişiler, Maliye Bakanlığının veya vergi incelemesi yapmaya yetkili olanların isteyecekleri bilgileri vermeye mecburdurlar." hükmüne yer verilmiştir. Aynı Kanunun 149 uncu maddesinde ise "Kamu idare ve müesseseleri (Kamu hizmeti ifa eden kurum ve kuruluşlar dahil) ile gerçek ve tüzelkişiler vergilendirmeye ilişkin olaylarla ilgili olarak Maliye ve Gümrük Bakanlığı ve vergi dairesince kendilerinden yazı ile istenecek bilgileri belli fasılalarla ve devamlı olarak yazı ile vermeye mecburdurlar." hükmüne yer verilmiştir. Söz konusu Kanunun 5228 sayılı Kanunun [2] 8 inci maddesiyle değişik mükerrer 257 inci maddesinin birinci fıkrasının (4) numaralı bendi, "4. Bu Kanunun 149 uncu maddesine göre devamlı bilgi vermek zorunda olanlardan istenilen bilgiler ile vergi beyannameleri ve bildirimlerin, şifre, elektronik imza veya diğer güvenlik araçları konulmak suretiyle İnternet de dâhil olmak üzere her türlü elektronik bilgi iletişim araç ve ortamında verilmesi, beyanname ve bildirimlerin yetki verilmiş gerçek veya tüzel kişiler aracı kılınarak gönderilmesi hususlarında izin vermeye veya zorunluluk getirmeye, beyanname, bildirim ve bilgilerin aktarımında uyulacak format ve standartlar ile uygulamaya ilişkin usul ve esasları tespit etmeye, bu zorunluluğu beyanname, bildirim veya bilgi çeşitleri, mükellef grupları ve faaliyet konuları itibarıyla ayrı ayrı uygulatmaya," şeklinde değiştirilmiş; anılan Kanunla aynı maddenin sonuna eklenen fıkrada da, "Birinci fıkranın (4) numaralı bendi uyarınca Maliye Bakanlığının beyanname ve bildirimlerin yetki verilmiş gerçek veya tüzel kişiler aracı kılınarak gönderilmesi hususunda izin vermesi veya zorunluluk getirmesi halinde, (mükellef veya vergi sorumlusu ile gönderme işini yapacak kişiler arasında özel sözleşme düzenlenmek kaydıyla) elektronik ortamda gönderilen beyanname ve bildirimler, mükellef veya vergi sorumlusu tarafından verilmiş addolunur." hükmüne yer verilmiştir. V.U.K'nun yukarıda belirtilen maddeleri ile Bakanlığımıza verilen yetkiye dayanılarak, bilanço esasına tabi mükelleflere 2010 yılı ve takip eden dönemler için elektronik ortamda kesin mizan bildirimi verme zorunluluğu getirilmiştir. Söz konusu bildirimin şekli ve bildirimin gönderilmesine ilişkin diğer hususlara Tebliğin izleyen bölümlerinde yer verilmiştir. 3. Bildirim Verme Zorunluluğu Getirilen Mükellefler: 3.1. Gelir vergisi ve kurumlar vergisi beyannamelerini elektronik ortamda vermek zorunda olan mükelleflerden bilanço esasına göre defter tutanlar kesin mizan bildirimini de elektronik ortamda vermek zorundadırlar. 3.2. Ancak bilanço esasına göre defter tutmakla beraber faaliyet konuları itibariyle farklı muhasebe tekniğini kullanmak durumunda bulunan 5411 sayılı Bankacılık Kanunu'nun [3] 2 inci maddesinde sayılan mükellefler, 3226 sayılı Finansal Kiralama Kanunu [4] hükümlerine göre faaliyette bulunan finansal kiralama ve faktoring şirketleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanununa [5] göre kurulan ve faaliyette bulunan sigorta şirketleri ile Sermaye Piyasası mevzuatı gereği faaliyette bulunan Menkul Kıymet Yatırım Fonları Aracı Kurumlar ve Yatırım Ortaklıkları "Kesin Mizan Bildirimi" verme yükümlülüğüne tabi değildirler. 4. Bildirimin Şekli: 4.1. Elektronik ortamda gönderilecek kesin mizanların bu Tebliğ ekinde yer alan "Kesin Mizan Bildirim Formatı"na ve aşağıda yapılan açıklamalara uygun olarak düzenlenmesi gerekmektedir. 4.2. Elektronik ortamda beyanname gönderen ve 2 Sıra Numaralı Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği [6] doğrultusunda serbest olarak açılan 3'lü kod defteri kebir hesapları kullanan mükelleflerin de kesin mizan bildirimlerini, bu Tebliğ ekinde yer alan standart formata uygun ve elektronik ortamda göndermeleri gerekmektedir. Bu mükelleflerin bildirimlerini kesin mizan standart formatına uygun şekilde göndermeleri için serbest olarak açtıkları 3'lü kod defteri kebir hesaplarını, hesap planında yer aldığı hesap grubunun altında düzenlenen; "Diğer ....... Hesabı" bulunması halinde bu hesaba aktarmaları, bu hesabın bulunmaması halinde ise aynı hesap grubunun altında uygun olan başka bir hesaba aktarmaları gerekmektedir. Mükellefler bu aktarma işlemini muhasebe kayıtları yapmadan sadece kesin mizan düzenlerken dikkate alacaklardır. 4.3. "Tekli" ya da "ikili" kod defteri kebir hesap gruplarının hiçbirine kesin mizan bildiriminde yer verilmeyecektir. 4.4. Kullanılmayan hesaplar bildirimde boş bırakılacak sıfır yazılmayacaktır. Boş hesaplar atlanılmayacak ve mutlaka bildirimde gösterilecektir. 5. Bildirimin Verilme Zamanı: 5.1. Bildirimler gelir vergisi mükellefleri için gelir vergisi beyannamelerinin verilme süresi içinde, kurumlar vergisi mükellefleri için ise kurumlar vergisi beyannamesinin verilme süresi içinde yapılacaktır. Özel hesap dönemine tabi olan mükellefler de bildirimlerini kendi beyanname verme süreleri içinde yapacaklardır. Tasfiyeye girmiş kurumların her bağımsız tasfiye dönemine ait kesin mizan bildirimleri bu kurumların tasfiye memurlarınca tasfiye beyannamesinin verilme süresi içinde verilecektir. Birleşme halinde, münfesih kurum veya kurumlara ait bildirimler bu kurumların fesih oldukları tarihteki kanuni temsilcileri tarafından birleşme beyannamesinin verilme süresi içinde verilir. Kurumlar Vergisi Kanunu hükümleri çerçevesinde yapılan devirlerde ise, münfesih kurumun o dönemdeki faaliyetlerine ilişkin bildirimler, münfesih kurumun unvanı ve vergi kimlik numarası yazılmak suretiyle devir alan kurum tarafından münfesih kurumun son bağlı olduğu vergi dairesine devir beyannamesini verme süresi içinde verilecektir. Mükellefiyetin sona ermesi halinde bildirimler, mükellefin en son bağlı bulunduğu vergi dairesine kanunlarda yazılı beyanname verme süresi içinde verilecektir. 5.2. Bildirimlerin elektronik ortamda verilmesinde, bildirimlerin verilmiş sayılabilmesi için onaylama işleminin yapılması şarttır. Onaylama işlemi en geç, bildirimlerin verilmesi gereken son gün saat 24.00'e kadar tamamlanmalıdır. 5.3. Bildirimler elektronik ortamda gönderilmesi zorunlu olduğundan vergi daireleri kâğıt ortamında verilen (elden veya posta ile) bildirimleri hiçbir şekilde kabul etmeyecektir. 6. Bildirimlerin Elektronik Ortamda Gönderilmesine İlişkin Esaslar 6.1. Elektronik ortamdaki bildirimler, kullanıcı kodu, parola ve şifre almış mükelleflerce yerine getiriliyor ise, bildirimi düzenleyen kısmına mükellefe ilişkin bilgiler, bildirimdeki yeminli mali müşavir kısmına ise, varsa yeminli mali müşavire ilişkin bilgiler yazılacaktır. 6.2. Bildirimlerin elektronik ortamda gönderilmesi işlemi yeminli mali müşavirlerce gerçekleştirilecek ise bildirimi düzenleyen kısmına varsa serbest muhasebeci, serbest muhasebeci mali müşavire ait bilgiler yazılacak; mükellefin serbest muhasebeci, serbest muhasebeci mali müşaviri bulunmaması halinde, bu kısma, mükellefe ait bilgiler yazılacaktır. Bildirimi gönderen kısmına ise bildirimi elektronik ortamda gönderen yeminli mali müşavirlerin bilgileri yazılacaktır. 6.3. Bildirimlerin elektronik ortamda gönderilmesi işlemi, serbest muhasebeci, serbest muhasebeci mali müşavir tarafından gerçekleştirilecek ise, bildirimi düzenleyen kısmına serbest muhasebeci, serbest muhasebeci mali müşavirin bilgileri, yeminli mali müşavir kısmına ise varsa yeminli mali müşavirlere ait bilgiler yazılacaktır. 7. Düzeltme İşlemleri: 7.1. Elektronik ortamda bildirimlerin onaylanmasından sonra, hatalı verildiği anlaşılan bildirimler için düzeltme bildirimi verilmesi gerekmektedir. Düzeltme bildiriminin elektronik ortamda, kesin mizan bildiriminin verilme süresinden sonra verilmesi durumunda 213 sayılı Vergi Usul Kanunun mükerrer 355 inci maddesinin düzeltme bildirimlerine ilişkin hükümleri dikkate alınarak işlem yapılacaktır. 7.2. Düzeltme işleminde ilk bildirim tamamen iptal edilmekte ve ikinci defa verilen bildirim geçerli kabul edilmektedir. Bu sebeple, düzeltme yapması gereken mükelleflerin, yeni bildirimi, daha önce bildirimde bulunulmamış gibi tüm bilgileri içerecek şekilde doldurmaları gerekmektedir. 8. Diğer Hususlar ve Cezai Yaptırım 8.1. Gelir ve kurumlar vergisinden muaf olanlar bildirimde bulunmayacaklardır. 8.2. Bildirimlerin verileceği tarihten önce bağlı oldukları vergi dairesi değişen mükellefler bildirimlerini, halen bağlı oldukları vergi dairesinin mükellefi olarak göndereceklerdir. 2010 yılı içerisinde faaliyetlerini terk eden mükellefler ise 2010 yılında faaliyette bulundukları döneme ilişkin bildirimlerini en son bağlı oldukları vergi dairesine elektronik ortamda göndereceklerdir. 8.3. Bildirimlerini elektronik ortamda belirlenen süre içinde vermeyen veya eksik ya da yanıltıcı bildirimde bulunan mükellefler hakkında 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 355 inci maddesi hükmü uyarınca özel usulsüzlük cezası kesilecektir. 9. Elektronik Ortamda Verilen Beyannamelerin Doldurulmasına İlişkin Hususlar 9.1. Uygulama birliği sağlanması amacı ile bu Tebliğin yayımı tarihinden sonra elektronik ortamda verilecek tüm beyanname ve bildirimler ile bunların eklerinde boş bırakılması gereken tutar hanelerine sıfır yazılmayacaktır. 9.2. Elektronik ortamda verilen beyannameler ve bunların eklerinin düzenlenmesi sırasında eksi tutarlar bulunmayacaktır. Aktif ve pasif düzenleyici hesaplar ile gider veya zarar hesaplarının beyanname ve eklerinde gösteriminde hesap adlarının yanına parantez içinde (-) yazılacak ancak tutar kısmında negatif değerler yer almayacaktır. Örneğin; Birikmiş Amortismanlar............................. -200.000 veya Birikmiş Amortismanlar(-)............................-200.000 şeklinde yapılan düzenlemeler yanlıştır. Doğru düzenleme; Birikmiş Amortismanlar(-)............................200.000 şeklinde olmalıdır. 9.3. Ayrıca bu Tebliğin yayımlanması ile birlikte gelir vergisi beyannamesinin ekinde yer alan "Performans Derecelendirme Bildirimi" ile kurumlar vergisi beyannamesinin ekinde yer alan "Mali Bilgiler" bölümlerinin doldurulması zorunluluğu kaldırılmıştır. Tebliğ olunur. Ek: Kesin Mizan Bildirim Formatı

[1] 10.01.1961 Tarih ve 10703 Sayılı Resmi Gazetede Yayımlanmıştır [2] 31.07.2004 Tarih ve 25539 Sayılı Resmi Gazetede Yayımlanmıştır [3] 01.11.2005 Tarih ve 25893 Mükerrer Sayılı Resmi Gazetede Yayımlanmıştır [4] 28.07.1985 Tarih ve 18795 Sayılı Resmi Gazetede Yayımlanmıştır [5] 14.06.2007 Tarih ve 26552 Sayılı Resmi Gazetede Yayımlanmıştır [6] 16.12.1993 Tarih ve 21790 Sayılı Resmi Gazetede Yayımlanmıştır

Türmob Bağımsız Denetim Merkezi Kuruldu

2010-11-02T05:50:27-04:00

01/11/2010 - Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği (TÜRMOB) Bağımsız Denetim Merkezi kuruldu.
Birliğin, TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi Kurulmasına İlişkin Esaslar Hakkında Tebliği, Resmi Gazete’nin bugünkü sayısında yayımlandı.
Tebliğin amacının, denetim mesleğinin performansının ve kalitesinin yükselmesine, muhasebe mesleğinin bağımsızlığının ve tarafsızlığının korunmasına katkı sağlamak, ulusal ve uluslararası düzeyde, muhasebe denetimine ve meslek mensuplarına olan güveni sürdürülebilir kılmak üzere birlik meslek mensuplarının oluşturdukları bağımsız denetim şirketleri ile bağımsız denetçilerin onaylanmasını, tescilini, takibini, kamuya duyurulmasını sağlamak olduğu kaydedildi.
Tebliğ ile bağımsız denetçilerin ve denetim şirketlerinin kalite güvence sistemlerinin kurulması ve bağımsız denetim lisansına, meslekte uzmanlaşmaya, iç denetim ve kurumsal yönetime ilişkin uygulamaları yürütmek üzere birlik bünyesinde oluşturulan TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezinin kuruluş ve çalışma esasları, görev ve yetkileri ile bağımsız denetim şirketleri kütüğüne ilişkin esaslar belirlendi.
Tebliğde, "bağımsız denetim" meslek mensuplarının vergi denetimi ve müşavirlik hizmetleri hariç olmak üzere, kurum, kuruluş ve her türlü şirket ile organizasyonun muhasebe kayıtları ve finansal tabloları üzerinde bağımsız denetim standartlarında öngörülen esaslar çerçevesinde yürüttükleri denetim çalışmasının rapora bağlanması; "bağımsız denetim şirketi" bağımsız denetçilerin bağımsız denetim yapmak üzere kurmuş oldukları ortaklık; "bağımsız denetçi" bu tebliğ hükümlerine göre bağımsız denetim lisans belgesi almış meslek mensuplarını olarak tanımlandı.
Tebliğe göre, TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi birlik Yönetim Kurulunca meslek mensupları arasından seçilen 5 üyenin oluşturduğu TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi Yönetim Kurulu tarafından yönetilecek. TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi birlik Denetleme Kurulu tarafından denetlenecek. TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezinde en fazla 9 bağımsız denetçi üyeden oluşan bir Merkez Danışma Kurulu oluşturulacak.
TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezinin görevlerinden bazıları şöyle;
-Bağımsız denetim mesleğinin geliştirilmesi ile ilgili çalışmalar yapmak.
-Denetim mesleğinin performansının ve kalitesinin yükselmesine katkı sağlamak, ulusal ve uluslararası düzeyde, muhasebe denetimine ve bağımsız denetçilere olan güveni sürdürülebilir kılmak.
-Meslek mensuplarının kurmuş oldukları bağımsız denetim şirketlerinin ve bağımsız denetçilerin onaylanmasını, tescilini, sicilinin takibini yaparak "Bağımsız Denetçiler Şahsi Kütüğü" ve "Bağımsız Denetim Şirketleri Kütüğü"nü oluşturmak ve kamuya duyurulmasını sağlamak.
-Bağımsız denetçilerin lisanslama ve sertifikasyon işlemlerini yürütmek, konuya ilişkin eğitimler düzenlemek ve sınavları yapmak.
-Denetim şirketlerinin kalite güvence sistemlerine ilişkin esasları belirlemek, kalite güvence sistemlerini izlemek.
-Bağımsız denetim alanında yetkili mercilere görüş bildirmek. LİSTEDE YER ALMAYAN, HERHANGİ BİR ALANDA BAĞIMSIZ DENETİM FAALİYETİNDE BULUNAMAYACAK
Tebliğe göre, bağımsız denetçiler tebliğ kapsamında, "Bağımsız Denetim Lisans Belgesini" aldıktan sonra ve bağımsız denetçilerin kurdukları bağımsız denetim şirketleri ise kuruluşlarını takiben öncelikle onaylanmak üzere kütüğe kayıt için TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezine başvuracaklar. Kütüğe kayıt başvurusu TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi "Bağımsız Denetim Kütüğü, Tescil ve Ruhsat Müdürlüğü"ne yapılacak. TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezine başvuru öncesi bağımsız denetçiler ilgili odalarına başvurarak işlemlerini başlatacaklar.
Bağımsız denetçiler ve bağımsız denetim şirketlerinin, resmi ya da özel kurum ve kuruluşların bağımsız denetime yetkili şirketler Listesine girmesine ilişkin talepler bu tebliğ hükümlerine göre yürütülecek. Bu tebliğ tarihinden önce kurulmuş bağımsız denetim şirketlerinin ve yetki almış bağımsız denetçilerin hakları saklı tutulacak.
Kütüğe kayıt olan bağımsız denetçiler ve bağımsız denetim şirketleri TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezinin "Bağımsız Denetim Şirketleri Listesi"nde ve birliğin resmi internet sitesinde kamuya açıklanacak. Listede yer almayan bir bağımsız denetçi ya da bağımsız denetim şirketi herhangi bir alanda bağımsız denetim faaliyetinde bulunamayacak.
Bağımsız denetim, denetim lisansına sahip bağımsız denetçiler tarafından yapılacak.
Kalite Güvence Sistemi’nin de belirtildiği tebliğde söz konusu sistem, kamu güvenini sağlamak üzere bağımsız denetim faaliyetini yürüten bağımsız denetim şirketlerinin bu faaliyetleri kapsamında yapılan iş ve işlemlerin kalitesini ve incelemesini yürüten ve sürecini düzenleyen yöntem, politika ve prosedürler bütünü olarak ifade edildi. Bağımsız denetim şirketlerinin bir kalite güvence sistemi kurmak ve uygulamakla yükümlü olduğu hükme bağlandı.
Kalite Güvence Sistemi’nin uygulanması ve izlenmesinin TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi "Kalite Güvence Sistemi İzleme Müdürlüğü"nün sorumluluk ve yetki alanı içinde olduğu kaydedildi. Bağımsız denetim şirketlerinin denetim faaliyetleri için kendi bünyeleri içinde bir kalite güvence sistemini kuramamaları halinde, bu hizmeti dışarıdan satın alabilecekleri belirtildi.
Tebliğde yer alan yükümlülüklere aykırılık halinde bağımsız denetçilerin bağımsız denetim şirketlerinin ortakları ve yönetim kurulu üyeleri hakkında "Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Disiplin Yönetmeliği" hükümleri çerçevesinde işlem yapılacağı kaydedildi. TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezinin bu tebliğle belirlenen görevlerine ilişkin usul ve esasların TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi tarafından çıkarılacak yönergelerle belirleneceği belirtildi.
BAĞIMSIZ DENETİM ŞİRKETLERİ 6 AY İÇİNDE İNTİBAK EDECEK
Tebliğdeki geçici maddelere göre, tebliğin yayımı tarihi itibariyle faaliyette bulunan bağımsız denetim şirketlerinin 6 ay içinde tebliğe intibakları zorunlu tutuldu.
Bu tebliğin yayımı tarihi itibariyle SPK ve BDDK’dan yetki almış olan bağımsız denetçiler veya yetki alma hakkına sahip meslek mensupları için "Bağımsız Denetim Lisanslama Eğitim ve Sınavı" şartı aranmayacak. Baş denetçi unvanına sahip olanlar için kalite güvence sistemi inceleme uzmanlığı eğitim programı ve sınavı şartı aranmayacak.
Odalar bünyelerinde "Kalite Güvence Sistemi İzleme Komisyonu" kuracaklar.
Bugün itibariyle SPK Bağımsız Denetim Lisans sınavlarına girerek ya da girmeksizin sermaye piyasasında bağımsız denetim yapma yetkisi almış olan meslek mensubu mali müşavirler ve yeminli mali müşavirler bu tebliğ kapsamında bağımsız denetçi unvanına hak kazanmış sayılacaklar.
TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezinin kurucu ilk yönetim kurulu, Birlik Yönetim Kurulu tarafından 2 yıl için atanan ve bu tebliğde sayılan yönetim kurulu üyesi vasıflarına sahip 3 meslek mensubundan oluşacak.
Bu Tebliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren en geç 10 gün içinde birlik, TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi Yönetim Kurulunu ilk toplantıya çağıracak. Tebliğ, bugün itibariyle yürürlüğe girdi.
(AA)
Türmob Bağımsız Denetim Merkezi Kuruldu

1 Sayılı Tebliğ Yürürlükten kaldırıldı

Aylık prim ve hizmet belgesinde "Hak edilen ücret ve prim, ikramiye ve

2010-08-24T03:20:18-04:00

Aylık prim ve hizmet belgesinde "Hak edilen ücret ve prim, ikramiye ve bu nitelikteki istihkak'ın" ayrı gösterilmesi
Sosyal Güvenlik Kurumu, 12 Mayıs'ta yürürlüğe giren yeni Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği ile sigortalıların aylık prim ve hizmet belgesi ile işten ayrılma bildirgelerinde ücret ve prim - ikramiye vb. ödemelerinin ayrı gösterilmesi yönünde bir değişikliğe gidilmişti.Bu çerçevede hangi ödemelerin ücret kabul edileceği ve hangi ödemelerin prim ikramiye vb. ödeme sayılacağı konusunda tereddütler oluşmuştur.
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun
17'nci maddesinin üçüncü fıkrasında; iş kazası, meslek hastalığı,
hastalık ve analık hallerinde kanunun 4'üncü maddesinin birinci
fıkrasının (a) bendi gereği sigortalı sayılanlara verilecek
ödeneklerin veya bağlanacak gelirlerin hesabına esas tutulacak günlük kazancın hesabında prim, ikramiye ve bu nitelikteki arızi ödemeler dikkate alınmış ise ödenek ve gelire esas alınacak günlük kazancın,ücret toplamının ücret alınan gün sayısına bölünmesiyle hesaplanacak günlük kazanca, %50 oranında bir ekleme yapılarak bulunan tutardan çok olamayacağı düzenlenmiştir.
12/5/2010 tarihli, 27579 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 102'nci maddesinde yapılan
düzenlemeyle, aylık prim ve hizmet belgesinin "Sigorta Primine Esas Kazanç" bölümü "Hak Edilen Ücret" ve "Prim, İkramiye ve Bu Nitelikteki İstihkak" olmak üzere iki ayrı bölüme ayrılmış olup, aynı yönetmeliğin geçici 23'üncü maddesi uyarınca uygulama 2010 / Temmuz ayına ilişkin aylık prim ve hizmet belgesinden başlamak üzere "e-Sigorta" sistemi üzerinden 5 / 8 / 2010 tarihi itibariyle işletime açılmıştır.
Bu bağlamda, sigorta primine tabi olan kazançlardan;

-Sigortalının çalışmasının karşılığı olarak zamana göre, götürü,
yüzde usulüne göre veya bahşiş şeklinde yapılan ya da sigortalıya tam bir çalışma karşılığı olmadan kanundan dolayı işverenin yanında çalıştığı süre ile bağlantılı olarak (yıllık izin ücreti, hafta tatili ücreti, ulusal bayram ve tatil günlerinde ödenen ücretler gibi)
yapılan ödemeler ile kıdem zammı, vardiya zammı, gece zammı, yıpranma zammı, eleman teminindeki güçlük zammı, makam tazminatı, özel hizmet tazminatı, iş riski zammı, ek görev ücreti, meslek tazminatı gibi işçinin çalışmasının karşılığı olarak çeşitli adlar altında yapılan ödemeler, "ücret",
- Sigortalının daha verimli çalışmasını ve işyerindeki üretimin
arttırılmasını sağlamak için sigortalının gösterdiği başarıya göre
yapılan ödemeler, "prim",
- İşverenin sigortalılardan duyduğu memnuniyeti belirtmek ya da
işyerine olan aidiyet duygusunu artırmak amacıyla sigortalıların
başarısına ve verimliliğe bağlı olmaksızın yılbaşı, bayram, işyerinin kuruluş yıl dönümü, işçilerin evlenmesi gibi durumlara göre, yapılan ödemeler, "ikramiye",olarak değerlendirilerek, SGK'ya bildirilecektir.
Ücretler ödenip ödenmediğine bakılmaksızın hak edildikleri aya mal edilmek suretiyle prime tabi tutulacaktır. Prim, ikramiye ve bu
nitelikteki istihkaklar ise öncelikle ödendiği ayın kazancına dahil
edilecek ve ücret dışındaki bu ödemelerin yapıldığı ayda üst sınırın
aşılması nedeniyle prime tabi tutulamayan kısmı, ödemenin yapıldığı ayı takip eden aydan başlanarak iki ayı geçmemek üzere üst sınırın altında kalan sonraki ayların prime esas kazançlarına ilâve edilerek prime tabi tutulacaktır.

İnceleme Esasları Yeniden Belirleniyor

2010-06-02T15:32:06-04:00

Meclise sunulan torba kanun tasarısı ile mükelleflerinin ancak yüzde 1-2’si ile sınırlı kalan vergi incelemelerinde hem gelir idaresinin etkinliğinin hem de incelenen mükellef sayısının artırılması öngörülüyor. Bu bağlamda, incelenecek mükelleflerin risk analizlerine dayalı olarak seçilmesi esas olmakla birlikte, mükelleflerin belli sürelerle her hal ve takdirde incelemeye alınmasına ilişkin düzenlemeler yapılıyor.
HERKES İNCELENECEK Tasarıda öngörülen yeni düzenlemeyle, vergi incelemesine tabi tutulacakların, risk analizlerine dayalı olarak seçimi esas olmakla birlikte, şirketlerin ve bilanço esasına göre defter tutan mükelleflerin mutlaka vergi incelemesine tabi tutulması öngörülüyor. Buna göre, mükellefler büyüklüklerine (yıllık iş hacimlerine, aktif ve öz sermaye büyüklülerine) göre üç gruba ayrılacak.
1-Birinci gruptakiler: Üç yılda en az bir kez,
2-İkinci gruptakiler: Altı yılda en az bir kez,
3-Üçüncü gruptakiler: Dokuz yılda en az bir kez vergi incelemesine tabi tutulacak. İkinci sınıf (işletme hesabı esasına göre defter tutan) mükellefler ile serbest meslek kazancı elde edenler için böyle bir sınıflandırma öngörülmüyor.
TAM VE SINIRLI İNCELEME Vergi incelemeleri tam ve sınırlı inceleme olmak üzere iki gruba ayrılıyor. Mükelleflerin ödenmesi gereken verginin doğruluğunun araştırılması amacıyla gelir veya kurumlar vergisi açısından bir takvim yılını veya hesap dönemini bütünüyle kapsayan inceleme, tam inceleme; belirli bir konuyla sınırlı olarak yapılan inceleme ise sınırlı inceleme olarak tanımlanıyor.
İNCELEME ESASLARI YENİDEN BELİRLENİYOR Ne derece uygulanır, şimdiden bir şey söylenemez ama vergi incelemelerinde mükellef haklarının gözetilmesine ilişkin düzenlemeler de öngörülüyor.
Buna göre;
1-Vergi incelemesine başlanıldığı hususu bir tutanağa bağlanarak bir örneği incelemeye alınan mükellefe verilecek.
2-İncelemeye başlanıldığı tarihten itibaren, tam inceleme yapılması halinde en fazla bir yıl, sınırlı inceleme yapılması halinde ise en fazla altı ay içinde inceleme tamamlanacak. İncelemenin bu süreler içinde bitirilememesi halinde ek süre talep edilebilecek ve altı ayı geçmemek üzere ek süre verilebilecek. Bu durumda, incelemenin bitirilememe nedenleri yazılı olarak nezdinde inceleme yapılan mükellefe bildirilecek.
3-Vergi kanunlarıyla ilgili kararname, tüzük, yönetmelik, genel tebliğ ve sirkülere aykırı vergi inceleme raporu düzenlenemeyecek. Ancak, inceleme elemanı tarafından bu düzenlemelerin vergi kanunlarına aykırı olduğu kanaatine varılırsa bu husus inceleme elemanının bağlı olduğu birimler aracılığıyla Gelir İdaresi Başkanlığı’na yazılı olarak bildirilecek.
4-Düzenlenen vergi inceleme raporları, işleme konulmak üzere ilgili vergi dairesine gönderilmeden önce, rapor değerlendirme komisyonları tarafından uygunluk denetimine tabi tutulacak.

İndirimli Oranda Vergiye Tabi İşlemlerde KDV İadesi Uygulaması

2010-05-25T06:36:30-04:00

İNDİRİMLİ ORANDA VERGİYE TABİ İŞLEMLERDE KDV İADESİ UYGULAMASI
Bakanlar Kurulunca vergi oranları indirilen teslim ve hizmetler nedeniyle yüklenilen ve teslim ve hizmetin gerçekleştiği vergilendirme döneminde indirim yolu ile giderilemeyen KDV tutarının ,Bakanlar Kurulunca her yıl belirlenen tutarı aşan kısmı yılı içinde mahsuben, yılı içinde mahsuben iade edilemeyen kısmı ise izleyen yılda nakden veya mahsuben iade edilmektedir.
Bakanlar Kurulunun 29/2.maddesi ile Bakanlar Kuruluna indirimli oranda vergiye tabi teslim ve hizmetler nedeni ile yüklenilen ancak indirim yolu ile giderilemeyen KDV’nin iade sınırını belirleme yetkisi verilmiştir.Yıllar itibari ile Bakanlar Kurulu bu yetkisini kullanırken ya doğrudan bir limit belirlemiş ya da daha önceki limitin o yıl için belirlenmiş olan yeniden değerleme oranında arttırılmasını kararlaştırmıştır. Buna göre 2008 yılı için limit 11.600 TL, 2009 yılı için 13.000 TL,2010 yılı için 13.300 TL olup bu rakamları aşan kısmın iadesi yapılacaktır.
Bu kapsamdaki iade alacağının ait olduğu aylık dönemde mahsubunun talep edilmesi ihtiyaridir. İndirimli orana tabi işlemleri bulunan mükellefler hak kazandıkları iade tutarını ait olduğu vergilendirme dönemleri itibariyle talep edebilecekleri gibi cari yılın herhangi bir vergilendirme döneminde de toplu olarak mahsuba konu edebileceklerdir. Cari yılda herhangi bir vergilendirme döneminde söz konusu iade tutarını mahsuben talep etmeyen mükellefler ise izleyen yılda Yılı İçinde Mahsuben İade Edilemeyen Vergi olarak nakden veya mahsuben iadesini talep edebileceklerdir.
GENEL İMAL VE İDARE GİDERLERİ İLE
ATİK KDV’DEN İADEYE PAY VERİLMESİ:
24 ve 39 Seri nolu KDV Genel Tebliğlerinde faaliyetleri kısmen veya tamamen iade hakkı doğuran işlemlerden oluşan mükelleflerin ATİK’ler için ödedikleri vergilerin iadesinin de mümkün bulunduğu, iade hakkı doğuran işlemlerin KDV Kanununun 32. Maddesinde sayılan istisnalar ile değişik 29/2 nci maddesinde belirtilen temel gıda maddelerine ilişkin işlemler olduğu,bu işlemler dolayısı ile yüklenilen vergilerin indiriminin mümkün olmaması halinde mükellefe iade edilebileceği, iade kapsamına alınan mal ve hizmet alışları yanında genel imal ve idare giderleri ve ATİK’ler için ödenen vergilerinde dahil olduğu ancak bir vergilendirme döneminde iade edilecek verginin, o dönemdeki iade hakkı doğuran işlemlere ait bedele genel vergi oranı uygulanmak suretiyle bulunan miktardan fazla olamayacağı belirtilmiştir.
24 Seri nolu KDV Genel Tebliğinin ‘Amortismna Tabi iktisadi Kıymetlerde İade Uygulaması /Vergiye tabi İşlemlerle İade hakkı doğuran işlemleri Birlikte Yapan Mükellefler Bakımından ‘başlıklı E/2 bölümünde ;
Bu kapsama giren mükellefler yüklendikleri vergilerin tamamını vergiye tabi faaliyetleri üzerinden hesaplanan vergilerden indireceklerdir.İndirimle giderilemeyen vergilerden bu mükelleflere ancak iade hakkı doğuran işlemlere isabet eden kısım iade edilebilecektir. Mükellefler mal ve hizmet alışları ile genel giderlere ait olan vergilerden her iki işlem grubuna ait kısmı ayırmak zorundadırlar.
Faaliyetleri kısmen iade hakkı doğuran işlemlerden oluşan bu kapsamdaki mükelleflerin amortismana tabi iktisadi kıymetlere ait vergilerin durumu aşağıdaki şekilde belirlenecektir:
1-İktisadi kıymet,münhasıran vergiye tabi işlemlerde kullanıyorsa ,mükellefin söz konusu iktisadi kıymetin iktisabı sırasında yüklendiği vergilerin,iade hakkı doğuran işlemler nedeniyle yüklendiği vergiler kapsamında,iadesi mümkün değildir.
2-İktisadi kıymet münhasıran iade hakkı doğuran işlemlerde kullanılıyorsa,amortismana tabi iktisadi kıymet için ödenen vergiler de dahil olmak üzere iade hakkı doğuran işlemler nedeniyle yüklenilen vergilerden bu işlemin %18 ‘ine tekabul eden kısmı beyannamenin iade edilecek vergi kısmına yazılacaktır.İktisadi kıymete ait verginin indirilemeyen kısmı için gelecek dönemlerde aynı işleme devam edilecektir.
3-İktisadi kıymet vergiye tabi olan işlemler ile ortaklaşa kullanılıyorsa,amortismana tabi iktisadi kıymete ait olup indirimle giderilemeyen KDV yukarıdaki açıklamalar çerçevesinde,istisna kapsamına giren işlemlere isabet eden KDV kadar iade konusu olacaktır.” denilmektedir.
76 Seri nolu KDV Genel Tebliğinde ise önceki genel tebliğlerde yer alan açıklamalara uyulmak kaydıyla indirimli oranda vergiye tabii işlemlerde genel imal ve idare giderleri ile ATİK’ler dolayısı ile yüklenilen vergiden bu işleme isabet eden tutarların iade hesabına dahil edileceği açıklanmıştır.
Buna göre;indirimli oranda vergiye tabi işlemlerle ilgili yüklenilen ve işlemlerin gerçekleştiği vergilendirme döneminde indirim yolu ile giderilemeyen iade edilecek verginin hesabında,mal ve hizmet alımlarının yanı sıra genel imal ve idare giderleri ile ATİK’ler dolayısı ile yüklenilen vergilerden bu işlemlere isabet eden oranda iade edilecek vergiye pay verilmek sureti ile iade konusu yapılması mümkündür.
Ayrıca,ATİK ve genel imal ve idare giderlerine ilişkin olarak bir vergilendirme döneminde iade edilecek vergi o dönemde indirimli oranda vergiye tabi işlem bedeline genel vergi oranı (%18) uygulanmak suretiyle bulunacak tutardan ,indirimli oranda vergiye tabi malların teslim bedeli üzerinden hesaplanan vergi düşüldükten sonra kalan miktardan fazla olamayacaktır.
Örnek : A firmasının indirimli orandaki satışları 100.000 TL, Diğer satışları 50.000 TL ise indirimli oranda satışların toplam satışlara oranı (100.000/150.000=0,66)Yüklenimim 0,66 sı indirimli orandan dolayı yüklenecektir. Ayrıca iade 100.000*%18 =18.000 -8.000=10.000 TL’den fazla olamayacaktır.
Ancak,19.07.2008 tarih 26941 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan 2008/13903 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı kısıtlama getirdiğinden II Sayılı Listenin B) Diğer Mal ve Hizmetler bölümünün 25.sırasında sayılan konaklama tesislerini işleten mükelleflerin 19.07.2008 tarihinden sonra indirimli oranda vergiye tabi konaklama hizmetleri işlemlerinden doğan iade edilecek vergilerin hesabında ATİK’ler dolayısı ile yüklendikleri vergilerden pay vermeleri mümkün bulunmamaktadır.
Bakanlar Kurulunun bu kararına karşı Otel İşletmeciliği yapan bir mükellef tarafından konu dava edilmiş olup Danıştay 4. Dairesinin 21.10.2009 tarih 2009/6371 Esas numaralı kararına göre 2008/13903 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının konaklama tesisi işleten mükellefin indirimli orana tabi işlemlere ait iade hesabına amortismana tabi iktisadi kıymetler dolayısı ile yüklendikleri KDV’yi dahil edemeyeceklerine ilişkin hükmün yürütmesi Anayasa Mahkemesi karar verinceye kadar veya Anayasa Mahkemesi 5 ay içinde karar vermemesi halinde 5 ayın bitmesine müteakiben yeniden karar vermek üzere durdurulmuştur.Ayrıca kararın ikinci bölümünde bu olayın Anayasa’ya aykırılık kanısının ciddi olduğu kanısı ile konu ile ilgili olarak karar vermek üzere dosyanın Anayasa Mahkemesine gönderilmesi hükmüne varılmıştır.
Bu nedenle Anayasa Mahkemesi kararını ve Maliye Bakanlığı bu konudaki görüşlerini açıklayıncaya kadar bu konuda firmalarımızın hazırlıklı olmaları açısından ATİK KDV‘lerden iade konusunda firmalarımızı bilgilendirmek amacıyla iadenin nasıl hesaplanacağı konusundaki açıklamalarımız aşağıda belirtilmiştir.
İADE TUTARININ HESAPLANMASI:
İade 2009 yılı için yıllık olarak mahsuben veya nakden 2010 yılı içinse mahsuben talep edilebilir.2009 yılı için hesaplama vergilendirme dönemi itibariyle işlemlerin yapıldığı 2009 yılının tamamı için yıllık olarak ve Aralık dönemi sonu itibariyle hesaplanacaktır.
İade tutarının hesaplanmasına 2009/ Ocak dönemi itibariyle başlanacaktır.Ocak döneminde varsa indirimli orana tabi işlemlerin bünyesine giren vergilerden (yüklenilen vergiler) indirimli orana tabi işlemler nedeniyle hesaplanan vergi çıkarılarak ilk hesaplama yapılacaktır.Çıkan tutar indirimli orana tabi mal ve hizmet tutarının %10’undan fazla olamayacaktır.Başka bir ifade ile bir vergilendirme döneminde indirimli orana tabi teslim ve hizmetler nedeni ile yüklenilen ve işlemlerin gerçekleştiği vergilendirme döneminde indirim yolu ile giderilemeyen iade (nakden veya mahsuben)edilebilecek vergi tutarı hiçbir şekilde indirimli oranda vergiye tabi teslim ve hizmet bedeline genel vergi oranı(%18) uygulanmak suretiyle bulunacak tutardan indirimli oranda vergiye tabi teslim ve hizmet bedelleri üzerinden hesaplanan vergi indirilmek suretiyle bulunacak tutarı geçemeyecektir.Bu ilk hesaplama aynı dönem beyannamesinde yer alan sonraki döneme devreden vergi tutarı ile karşılaştırılacaktır.
Beyannamede sonraki döneme devreden vergi yer almıyorsa Ocak dönemi için indirimli orana tabi işlemlerin bünyesine giren vergi tutarı yıllık iade hesabına dahil edilmeyecektir.Sonraki döneme devreden vergi mevcutsa ve indirimli orana tabi işlemlerin bünyesine giren vergi ile bu işlemler nedeniyle hesaplanan KDV arasındaki farkını aşıyorsa,bu vergi farkının tamamı ,aşmıyorsa devreden vergi tutarı aylık iade edilebilir vergi olarak kabul edilecektir.
Bu hesaplama Şubat içinde yapılarak Şubat döneminde varsa indirimli orana tabi işlemin bünyesine giren vergiler ve bu işlemlerle ilgili olarak hesaplanan KDV’nin farkı hesaplanacak bu fark Ocak dönemine ait iade edilebilir KDV ile toplanacak ,bu toplam Şubat dönemi beyannamesinde yer alan sonraki döneme devreden vergi ile mukayese edilecektir.Sonraki döneme devreden vergi yoksa ilk iki ay yıllık iade hesabına dahil edilmeyecektir.Devreden vergi mevcutsa ve yukarıda hesaplaması verilen toplamı aşıyorsa toplamın tamamı yıllık iade hesabına dahil edilecek,devreden vergi sözü edilen toplamı aşmıyorsa Şubat dönemi beyannamesindeki devreden vergi tutarı ilk iki ay için iade edilebilir vergi olarak dikkate alınacaktır.
Bu hesaplamalar Aralık ayına kadar diğer aylar içinde yukarıdaki açıklamalara göre yapılacaktır.Aralık ayındaki indirimli orana tabi işlemlerin bünyesine giren vergiler ile bu işlemlerle ilgili olarak hesaplanan vergi arasındaki fark Kasım sonu itibariyle hesaplanan iade edilebilir vergi ile toplanacaktır.Bu toplam Aralık ayı devreden KDVsi ile mukayese edilecek devreden vergi yoksa 2009 yılına ilişkin iade talep edilmeyecektir.Devreden vergi mevcutsa ve tutarı bu toplamı aşıyorsa bu toplam,aşmıyorsa Aralık ayı devreden KDVsi 2009 yılı için iade edilebilir KDV olarak dikkate alınacaktır.
Bu tutardan 13.300 TL yi aşan kısmı iade edilecek KDV olarak hesaplanacaktır.2010 yılının Ocak dönemi ile iade talebinin yapıldığı dönem arasındaki bütün dönem beyannamelerinde devreden vergi yer alıyorsa ve her dönemde devreden vergi tutarları iade edilebilecek KDV tutarını aşıyorsa iade edilebilecek KDV ‘nin tamamı iade edilecektir.Bazı dönemlerde devreden vergi tutarları iade edilecek KDV tutarının altında kalıyorsa devreden vergi tutarının en küçük olduğu tutar iadeye esas alınacaktır.Aradaki dönemlerden birisinde devreden KDV yer almıyorsa iade yapılmayacaktır.
YILLIK OLARAK İADE EDİLECEK VERGİYE
İLİŞKİN ÖRNEK HESAPLAMA
Örnek : Firmanın 2009 ocak vergilendirme döneminde indirimli orana tabi teslim ve hizmetlerinin bedeli 400.000,TL, hesaplanan KDV 32.000,00 TL, yüklenilen KDV 50.000,00 TL,Hesaplanan ve yüklenilen KDV arasındaki fark 18.000 TL’dir. B u tutar sonraki döneme devreden KDV 80.000,00 TL,den küçük olduğundan tamamı cari dönem iade tutarı olarak hesaplanmıştır.
Firmanın 2009 Şubat 2009 döneminde indirimli orana tabi teslim ve hizmetlerin bedeli 250.000,00 TL,hesaplanan KDV 20.000 TL,hesaplanan KDV ile yüklenilen KDV arasındaki fark 20.000 TL’dir.Bu tutarın önceki dönem iade tutarı ile toplanması sonucu elde edilen 38.000 TL sonraki döneme devreden 35.000 TL den büyük olduğundan cari dönem iade tutarı devreden KDV tutarı kadar yani 35.000 TL olarak alınmıştır. Aynı durum Temmuz döneminde de mevcut olup,yüklenilen KDV ile hesaplanan KDV’nin farkı olan 90.000 TL önceki dönem iade tutarı olan 149.000 TL ile toplandığında elde edilen sonuç olan 239.000 TL devreden KDV olan 200.000 TL den büyük olduğundan cari dönem iadesi 200.000 TL alınmıştır.
Aralık sonuna kadar bu şekilde yapılan hesaplamalar sonucunda firmanın iade rakamı 322.000 TL olarak hesaplanmışsa da Bakanlar Kurulu’nun belirlediği ve 2010 yılı için iade edilemeyecek limit olan 13.300 TL ‘nin düşülmesi sonucu iade edilecek rakam 308.700 TL olarak KDV Beyannamesinin 9 nolu tablosunda ve 71 nolu satırında 450 kod numarası ile iade edilecek KDV olarak beyan edilecektir.Teslim ve hizmetlere ilişkin bedel de 70 nolu satırda beyan edilecektir.
Firmanın Ocak ayındaki indirimli orana tabi teslimlere ilişkin bedel 20.000 TL hesaplanan KDV 1.600 TL hesaplanan ve yüklenilen KDV arasındaki fark 900 TL dir. Bu tutar Ocak dönemi devreden KDV tutarı 1.400 tl den düşük olduğundan tamamı iade edilebilir KDV olarak hesaplanmıştır.
Şubat ayında hesaplanan –yüklenilen farkı 1.100dür. Bu tutarın Ocak sonu iade edilebilir KDV tutarı ile toplanması ile bulunan 2.000 TL şubat dönemi devreden KDV ile karşılaştırılmış devredn KDV yüksek olduğundan 2.000 TL nin tamamı iade edilebilir KDV olarak hesaplanmıştır.
Mart,Nisan Mayıs ve Haziran ayları içinde aynı şekilde hesaplamalar yapılmıştır.Haziran ayı sonuna kadar Kümülatif iade tutarı olan 10.900 TL Bakanlar Kurulunca belirlenen 13.300 TL limitini aşmadığından firmanın mahsuben iade hakkı doğmamaktadır.
Ağustos döneminden itibaren iade hesabi aylık olarak yapılacak ,yüklenilen-hesaplanan KDV doğrudan o dönemin devreden KDV ‘si ile karşılaştırılarak iade tutarı hesaplanacaktır.Bu nedenle Ağustos döneminden başlayarak Önceki Dönem İade Tutarı sütununa ‘0’ yazılmıştır.
Ağustos ayında yüklenilen –hesaplanan KDV farkı 1.000 TL dir.Bu tutar aynı ayın devredeninden küçük olduğundan iade edilebilir KDV olarak hesaplanmıştır.
Ancak Eylül döneminde yüklenilen –hesaplanan KDV farkı devreden KDV ‘den büyük olduğundan iade edilebilir KDV olarak devreden KDV olan 850 TL alınmıştır.Aynı durum Kasım ayı için de geçerlidir.
Bu şekilde hesaplanan iade edilebilir KDV, KDV Beyannamesinin 9 nolu tablosunda 406 kod ile iade olarak beyan edilecektir.
Ayrıca indirimli oranda vergiye tabi malları aynı dönemde hem vergiye tabi hem de tam istisna kapsamında teslim eden mükelleflerin bu işlerle ilgili yüklendikleri vergilerin iadesinde toplam iade miktarı içindeki payını dikkate almaları gerekmektedir.
VII.MAHSUBU TALEP EDİLEBİLECEK BORÇLAR
İndirimli oranda vergiye tabi işlemleri bulunan mükellefler bu işlemlerden doğan KDV iade alacaklarını;
Kendilerine ait ithalde alınanlar da dahil vergi borçlarına
SSK prim borçlarına,
01/10/2006 tarihinden itibaren elektrik ve doğalgaz borçlarına,
28.07.2007 tarihinden itibaren Kollektif şirketler ile adi ortaklıklar adına ortaya çıkan KDV alacaklarını diğer ortakların izin vermesi(noter tarafından onaylanmış belge ile) kaydıyla ortaklarının vergi(ithalde alınanlar dahil)ve SSK prim borçlarına mahsup talep edebileceklerdir.
Bu durumda.iade alacağından öncelikle mükellefin ithalde alınanlar dışındaki vergi borçlarına mahsup yapılacaktır.Bu mahsup işleminden sonra indirimli oranda vergiye tabi işlemlere ait bir KDV alacağının kalması halinde tutar,mükellefin isteğine bağlı olarak SSK prim borçları ile elektrik/doğalgaz borçlarına kolektif şirketler ve adi ortaklıklarda diğer ortakların izin vermesi kaydıyla ortaklarının vergi ve SSK prim borçlarına mahsup edilebilecektir.
SÜRESİNDE VERİLEN BEYANNAMELERDE
İADE TALEBİNDE BULUNULMAMASI
85 Seri Nolu KDV Genel Tebliği ile 2001 ve izleyen takvim yıllarında indirimli oranda vergiye tabi işlemlerden doğan iade hakkını ilgili yılın Ocak Kasım arasındaki dönemlerde verilecek beyannamelerde kullanmayıp yüklendikleri vergileri indirim konusu yapmayı tercih eden mükelleflerin,daha sonra düzeltme beyannamesi ile iade talebinde bulunmalarının söz konusu olamayacağı belirtilmiştir.Ancak süresinde iade talebinde bulunan mükelleflerin düzeltme beyannamesi vererek iade tutarında ve döneminde değişiklik yapamayacakları konusunda bir kısıtlama getirilmemiştir.Ayrıca,indirimli oranda vergiye tabi işlemlerden doğan iade alacağını ilgili dönem KDV beyannamesinin İadesi Gereken KDV satırında göstermeyip devreden KDV’ye dahil etmekle beraber süresinde verdiği dilekçeleri ile iade ve mahsup talebinde bulunan ve süresinde YMM KDV İadesi Tasdik Raporu ibraz eden mükellefin tercihini indirim yolu ile gidermek şeklinde değil iade mahsup şeklinde kullandığı kabul görmekte olup düzeltme beyannamesi alınarak YMM KDV İadesi Tasdik Raporuna göre işlem yapılması mümkün olacaktır.
NAKDEN VEYA MAHSUBEN İADENİN YAPILMASI
İndirimli orandan kaynaklanan 4.000 TL ve üstündeki mahsuben ve nakden iade talepleri vergi inceleme veya YMM KDV İadesi Tasdik Raporu karşılığında yerine getirilecektir.Talep tutarının 4.000 TL ‘yi aşan kısmı kadar teminat gösterilmesi halinde ilgili belgelerin tamamlanıp teminatın verildiği tarih itibariyle mahsup talebi geçerlilik kazanacak ,teminat vergi inceleme veya YMM KDV İadesi Tasdik Raporu ile çözülebilecektir.
YMM KDV İadesi Tasdik Raporu ile iade,firma ile YMM arasında Tam Tasdik Sözleşmesi varsa limitsiz,sözleşme yoksa 2009 yılı için 598.000 TL, 2010 yılı için 611.000 TL ye kadar yapılabilecektir.
İndirimli Oranda Vergiye Tabi İşlemlerde KDV İadesi Uygulaması

İstirahatli Olan Sigortalıların İşyerinde Çalışmadıklarına Dair Bildirim

2010-05-21T10:02:54-04:00

12.05.2010 Tarih ve 27579 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 'İstirahatli Olan Sigortalıların İşyerinde Çalışmadıklarına Dair Bildirimin İşverenlerce Sosyal Güvenlik Kurumuna Göderilmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ'e göre Sigortalılarca hak edilen istirahat süresini takip eden 5 iş günü içinde elektronik ortamda Kuruma gönderilmesi zorunluluğu getirilmiştir. Hak edilen istirahat süresi de 'on günden kısa süreli istirahatlarda istirahatın bittiği günü,on günden ve daha uzun süreli istirahatlarda onar günlük sürelerin bittiği ve son on günlük süreden arta kalan istirahat süresinin bittiği günü'olarak tanımlanmakta olup,işverenlerce sigortalıların istirahat raporlarını işverenlerine ibraz etmelerini takip eden 5 iş günü içerisinde bildirimin yapılması gerekmektedir. Söz konusu bildirimin gönderilmemesi veya süresi dışında gönderilmesi halinde 5510 sayılı kanunun 102.maddesinin 1.fıkrasının (i) bendine göre idari para cezası uygulanacaktır. İdari para cezası uygulanması ile olarak TÜRMOB'un SGK yetkilileri ile yapılan görüşme sonucunda ''SGK 'CA HASTANEDEN GELEN RAPORLARA VE BELGELERE BAKILACAĞI,İŞVERENİN BİLDİRİMİ YAPMADIĞININ TESPİT EDİLMESİ HALİNDE SGK'CA İŞVERENE TEBLİĞ EDİLECEĞİ,BU TEBLİGATTAN SONRA 5 İŞ GÜNÜ İÇİNDE BİLDİRİM YAPILMAMASI HALİNDE İŞVERENE PARA CEZASI UYGULANACAĞI'' şeklinde bir genelge hazırlanması konusunda mutabakat sağlanmıştır.

İşletme Giderlerinin Fatura Yerine Perakende Satış Fişi ile Belgelendirilmesi.

2010-05-21T05:35:18-04:00

Maliye Bakanlığı Özelgesi
Tarih : 23.11.2009 Sayı : B.07.0.GİB.0.01.29/2925-233-965/110919 VUK Md. 232 GVK Md. 40
İŞLETME GİDERLERİNİN FATURA YERİNE PERAKENDE SATIŞ VESİKASI İLE BELGELENDİRİLMESİ
Mükelleflerin ticari faaliyetlerine ilişkin ol...arak satın aldıkları (kırtasiye, büro ve temizlik malzemeleri gibi) ve bedeli fatura düzenleme haddini aşmayan mal ve hizmet alımları için düzenlenen perakende satış veya yazar kasa fişlerinin gider belgesi olarak kabul edilmesine ilişkin düzenleme, mükelleflerin sadece iş yerinde kullanmak ve tüketmek amacıyla satın aldıkları mal ve hizmetleri kapsamakta olup, şehir içi ve dışındaki iş seyahatlerinde yeme, içme gibi harcamalarının bu kapsamada değerlendirilmesinin mümkün olmadığı ve bu tür harcamaların fatura ile tevsikinin mecburi olduğu hk. Yazınızda, firmanızın uluslararası deniz taşımacılığı faaliyeti ile iştigal ettiği, şirket personelinin geminin bulunduğu limanlarda yapmış olduğu iş seyahatleri esnasında yemek, otopark ve benzeri harcamalarından oluşan ve fatura sınırını aşmayan giderlerinin fatura düzenleme sınırını geçmemesi ve fatura temininde yaşanan güçlüklerin de dikkate alındığında, fatura yerine perakende satış vesikası ile belgelendirilmesi hususunun bir kez daha değerlendirilmesi talep edilmektedir. Gelir Vergisi Kanunu'nun 40. maddesinde, ticari kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi için yapılan genel giderlerin safi kazancın tespitinde indirileceği hüküm altına alınmış olup, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 6. maddesinde de, "...Safî kurum kazancının tespitinde, Gelir Vergisi Kanunu'nun ticarî kazanç hakkındaki hükümleri uygulanır." hükmüne yer verilmiştir. Vergi Usul Kanunu'nun 232. maddesinde, "birinci ve ikinci sınıf tüccarlarla defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçiler; 1- Birinci ve ikinci sınıf tüccarlara; 2- Serbest meslek erbabına; 3- Kazançları basit usulde tespit olunan tüccarlara; 4- Defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçilere; 5- Vergiden muaf esnafa. Sattıkları emtia veya yaptıkları işler için fatura vermek ve bunlar da fatura istemek ve almak mecburiyetindedirler. Yukarıdakiler dışında kalanların, birinci ve ikinci sınıf tüccarlar ile kazancı basit usulde tesbit edilenlerden ve defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçilerden satın aldıkları emtia veya onlara yaptırdıkları iş bedelinin 670 TL'yi (2009 yılı için) geçmesi veya bedeli 670 TL'den az olsa dahi istemeleri halinde emtiayı satanın veya işi yapanın fatura vermesi mecburidir." hükmü yer almaktadır. Konuyla ilgili yayınlanan 204 ve 206 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğleri'nde, mükelleflerin ticari faaliyetlerine ilişkin olarak; işyerlerinde kullanılmak ve tüketilmek amacıyla satın aldıkları (kırtasiye, büro ve temizlik malzemeleri gibi) ve bedeli fatura düzenleme mecburiyetini belirleyen kanuni haddi aşmayan mal ve hizmet alımları için düzenlenen perakende satış veya yazar kasa fişlerinin gider belgesi olarak kabul edilmesinin uygun görüldüğüne ilişkin açıklamalara yer verilmiştir. Söz konusu düzenleme mükelleflerin sadece iş yerinde kullanmak ve tüketmek amacıyla satın aldıkları mal ve hizmetleri kapsamakta olup, şehir içi ve dışındaki iş seyahatlerinde yeme, içme gibi harcamalarının bu kapsamada değerlendirilmesi mümkün bulunmamaktadır. Bu tür harcamaların kurum kazancının tespitinde gider olarak dikkate alınabilmesi için fatura ile tevsiki mecburidir.

Geç verilen beyannamelere 213 sayılı VUK 352 ve Mükerrer 355 maddeler uyarınca ayrı ayrı cezalar kesilmektedir.

2010-05-21T05:10:39-04:00

Geç verilen beyannamelere 213 sayılı VUK 352 ve Mükerrer 355 maddeler uyarınca ayrı ayrı cezalar kesilmektedir. VUK 351 ve 352.maddeleri 1961 yılından beri uygulanan maddelerdir. Mükelleflerin usul hükümlerine riayet etmemeleri halinde uygulanacak “usulsüzlük” cezaları için düzenlenmiştir.VUK Mükerrer 355.Maddesi ise 1980 yılında ihdas edilmiş olup,E-beyanname ile ilişkin cezalandırma sistemi ise madde üzerinde 2005 yılında yapılan değişiklik ile Vergi hukukumuza girmiştir.213 sayılı VUK ‘na göre Beyannamelerin geç verilmesinden dolayı hem VUK 352 hem de VUK Mükerrer 355 maddeye göre ceza kesilmesinde “Lafzi” olarak hukuka aykırı olmadığı kanaatindeyiz.Ancak Tek bir fiili iki ayrı “Usulsüzlük” cezasının kesilmesinin gerek 352.Madde gerekse Mük. 355.Maddelerinin “Ruhuna”aykırı olduğu kanaatindeyiz.VUK3.Maddesine göre Vergi Kanunları, Lafzı ve Ruhu ile birlikte hüküm ifade edileceği belirtilmiştir.Yukarıdaki hukuki değerlememiz sonucunda yasal düzenlemenin yapılması için Maliye Bakanlığı nezdinde gerekli girişimlerde bulunulacaktır.Geç Beyanname verilmesi halinde ;Gelir İdaresi Başkanlığı’nın web sayfasında yer alan E-Beyanname bölümünde “Kılavuzlar” adımından “E-BEYANNAME WEB SİTESİ KULLANIM KILAVUZU” nun dikkatlice okunması gerekir.Meslektaşlarımız,müşterilerine ait beyannameleri süreleri içinde vermeleri ile cezalarla karşılaşmamaları arzumuzdur.Ceza uygulaması ile karşılaşan meslektaşlarımız Dava açmak isterler ise,Ceza ihbarnamesi için VUK 376 Talep etmeyerek Vergi mahkemesi Nezdinde Dava açabilirler.Dava,Ceza ihbarnamesinin alındığı (E-Beyanname Verildiği Tarih) tarihten itibaren 30 gün içinde açılabilir.Dava Dilekçesi örneği yazımızın ekindedir.Bilgilerinize sunar,çalışmalarınızda başarılar dilerim.
Saygılarımla,
Yahya ARIKAN
İSMMMO Başkanı

Ba Formuna yazılması gereken faturanın geç gelmesi halinde neler yapılabilir?

2010-05-21T04:57:04-04:00

Ba FORMUNA YANSITILMASI GEREKEN FATURANIN ALICIYA GEÇ İNTİKAL ETMESİ DURUMUNDA ALICI TARAFINDAN NELER YAPILABİLİR?
I- GİRİŞ Ba Bs formları, bilanço esasına göre defter tutan mükelleflerin belirli bir haddi aşan mal ve hizmet alış ve satışlarını vergi dairesine bildirmeye mahsus olarak ihdas edilmiştir. Bunlardan Ba Formu, "Bilanço Esasına Göre Defter Tutan Mükelleflerin Mal ve Hizmet Alımlarına İlişkin Bildirim Formu"nu, Bs Formu ise "Bilanço Esasına Göre Defter Tutan Mükelleflerin Mal ve Hizmet Satışlarına İlişkin Bildirim Formu"nu ifade etmektedir. Formlar yıllık dönemler halinde verilmekte iken Ocak 2008 döneminden itibaren aylık dönemler halinde verilmeye başlanmıştır. Yapılan son düzenleme ile bildirim hadleri Ocak 2010 döneminden geçerli olmak üzere 5.000 TL olarak yeniden belirlenmiştir. Bu son düzenlemeye göre aylık dönemler halinde bir mükelleften yapılan KDV hariç 5.000 TL ve üzerindeki mal ve hizmet alışları ile aynı tutardaki mal ve hizmet satışları bildirim kapsamındadır. Bildirim kapsamındaki fatura ve fatura yerine geçen belgeler formlara yansıtılırken bunların düzenlendikleri dönem esas alınmaktadır. Bu çerçevede örneğin Nisan 2010 döneminde düzenlenen bir fatura satıcı tarafından aynı dönem için verilecek Bs formunda, alıcı tarafından ise Ba formunda gösterilecektir. Aylık dönemler halinde form verme uygulaması başladıktan sonra daha önce de var olan bir sorun daha da belirgin hale gelmiştir. Çeşitli nedenlerle alıcıya geç intikal eden faturalar Ba formuna nasıl yansıtılacaktır? Çalışmamızda, bildirim kapsamında olan fatura ve fatura yerine geçen belgelerin çeşitli nedenlerle alıcıya geç ulaşması durumunda alıcı tarafından satıcının Bs formu ile tutarlı Ba formu verebilmek için neler yapılabileceği konusunda kişisel görüşlerimize yer verilecektir.
II- KONUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALAR VE ÖNERİLERİMİZ Ba Bs formu (bildirim formu) verme yükümlülüğü, bilanço esasına göre defter tutan mükelleflere özel bir uygulamadır. Vergi Usul Kanunu'nda; her türlü ticaret şirketleri, kurumlar vergisine tabi olan diğer tüzel kişiler, ihtiyari olarak bilanço esasına göre defter tutanlar ile faaliyet konularına göre yıllık alış ve/veya satış tutarları kanunla belirlenen hadleri aşan mükellefler, birinci sınıf tüccar olarak sınıflandırılmıştır. Bunlar aynı Kanun hükümleri uyarınca bilanço esasına göre defter tutmakla yükümlüdürler. Bu yükümlülük beraberinde bildirim formu verme zorunluluğunu da getirmektedir. Geniş bir mükellef grubunun bildirim formu verme yükümlülüğü kapsamında olması, konunun önemini ve konuya ilgi duyanların sayısını arttırmaktadır. Bildirim formlarına ilişkin 2005 yılından bu yana bir takım düzenlemeler yapılmış olmakla beraber uygulamanın ana yapısı korunmuştur. Anılan yıldan bu yana yapılan düzenlemelerden en önemlisi, yıllık dönemler halinde verilen formların 381 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği ile yapılan düzenleme sonrasında Ocak 2008 döneminden itibaren aylık dönemler halinde verilmeye başlanmasıdır. Konuya ilişkin son düzenleme 396 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği ile yapılmıştır. Ocak 2010 döneminden itibaren verilecek bildirim formlarına yönelik yapılan bu son düzenlemede; bildirim haddi 5.000 TL'ye çekilmiş, form verme limitinin altında kalan alış ve satış bedelleri toplamının "Diğer Mal ve Hizmet Bedeli Toplamı" olarak formlarda gösterilmesi uygulamasına son verilmiş ve formların yeni şekli bu doğrultuda düzenlenmiş, finansal kuruluşların bildirim formu verme yükümlülüklerine ilişkin bazı düzenlemeler yapılmış, noterlerin faturalı olarak yaptıkları mal ve hizmet alımlarını için Ba formu verme yükümlülüğü kaldırılmış, formların verilme zamanı yeniden belirlenerek ilgili oldukları ayı takip eden ayın son günü olarak tespit edilmiş ve cezai uygulamaya ilişkin bir takım açıklamalar yapılmıştır. Bildirim formlarına ilişkin mükellefler ve dolayısıyla meslek mensupları açısından öteden beri var olan bir sorun halen güncelliğini korumaktadır. Bu sorun, Ba formuna yansıtılması gereken fatura veya fatura yerine geçen belgelerin çeşitli nedenlerle alıcıya geç intikal etmesi durumunda alıcının, satıcı ile tutarlı bildirim formu verebilmesinin nasıl sağlanacağıdır. Burada istenen şey basittir. Örneğin (A) mükellefinin 2007 yılı için verdiği Ba formunda (B) mükellefinden aldığını beyan ettiği fatura adedi ve tutarı ile aynı döneme ilişkin (B) mükellefinin verdiği Bs formunda (A) mükellefine düzenlediğini beyan ettiği fatura adedi ve tutarı uyumlu olması gerekmektedir. Formlarda beyan edilen alış ve satışlara ilişkin bilgilerin uyumsuz olması, sorun yaratmakta, mükelleflerin ilgili dönem hesapları vergi incelemesine tabi tutulabilmektedirler. Bu hususta Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından devamlı çapraz kontroller yapılmaktadır. Formlardaki tutarsızlık sahte veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenleme ya da kullanmadan kaynaklanabileceği gibi, gerçek bir işleme dayanmakla beraber hasılat olarak kayıtlara alınmayan bir faturadan da kaynaklanabilmektedir. Bu gibi hususlar belirli bir kastın varlığı ile doğmaktadır. Bunlar dışında bir de çeşitli yanlışlıklar, hatalar veya eksik bilgiden kaynaklanan sebepler yüzünden formlarda tutarsızlık ortaya çıkabilmektedir. Örneğin, taraflardan birinin formlara KDV dahil tutarları geçirmesi, karşı tarafın vergi kimlik numarasının sehven yanlış yazılması, kendisine özel hesap dönemi tayin edilmiş mükellefin formları özel hesap dönemi itibariyle vermesi, faturanın ait olduğu yıl kayıtları yerine takip eden yıl kayıtlarına geçirilmesi vs… 381 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği ile Ocak 2008 döneminden itibaren formların aylık dönemler halinde verilmeye başlanması, Ba formuna yansıtılması gereken faturanın alıcıya geç intikal etmesi durumunda alıcının satıcı ile tutarlı bildirim formu verebilmesinin nasıl sağlanacağı hususunu daha da önemli hale getirmiştir. Zira dönem kısalmış ve bildirim süresi yıllık form verme uygulamasına göre oldukça azalmıştır. Mal ve hizmet alış/satışına ilişkin belgeler (fatura, gider pusulası, müstahsil makbuzu vb.) formlara yansıtılırken belgelerin düzenlenme tarihi esas alınmaktadır. Buna göre örneğin Ba formu ile bildirim kapsamındaki 26.04.2010 tarihli bir alış faturası Nisan 2010 dönemi için verilecek Ba formunda dikkate alınacaktır. Bu husus aylık dönemler halinde bildirim formu verme uygulamasına geçilen Ocak 2008 döneminden itibaren zaten böyle olmakla birlikte ilk kez 396 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği'nde açıkça belirtilmiştir. Dolayısıyla satıcının, faturayı, düzenlediği döneme ilişkin Bs formuna yansıtması, buna karşılık alıcının takip eden dönemlerden birine ilişkin vereceği Ba formuna yansıtması, dönemler itibariyle karşılıklı olarak tutarlı olması gereken bildirimlerin tutarlı olmamasına neden olacaktır. Söz konusu faturanın herhangi bir sebeple alıcıya Nisan ayından sonraki bir dönemde ulaşması durumunda da faturanın yine Nisan ayı için verilecek Ba formuna yansıtılması gerekmektedir. Faturanın alıcıya Mayıs ayında ulaşması durumunda form verme süresi henüz geçmediğinden sorun yoktur. Zira Nisan ayına ilişkin formlar Mayıs ayının son gününe kadar verilebilmektedir. Örneğimizde yer alan faturanın alıcıya form verme süresinin son gününden sonraki bir tarihte (1 Haziran veya takip eden herhangi bir gün) ulaşması durumunda nasıl beyan edileceği önemli bir soru olarak karşımıza çıkmaktadır. Satıcı söz konusu faturayı Nisan 2010 dönemi için verdiği Bs formu ile beyan etmiştir. Dolayısıyla satıcının beyanı açısından bir sorun bulunmamaktadır. Alıcı acısından ise Nisan 2010 dönemi için form verme süresi geçtiğinden, anılan dönem için verilen Ba formunda gösterilememektedir. Katma Değer Vergisi Kanunu'nda alıcıya geç intikal eden faturanın, takvim yılı aşılmamak kaydıyla, düzenlenme tarihinden sonraki bir dönemde yasal defterlere kaydedilmesinin ve faturada yazan KDV'nin defterlere kaydedilen dönemde indirim konusu yapılmasına engel bir düzenleme bulunmamaktadır. KDV Kanunu açısından durum böyle olmakla beraber Ba Bs formlarına ilişkin yukarıda sözünü ettiğimiz açıklamadan anlaşılacağı üzere, alış faturasının ait olduğu dönem yerine takip eden dönemlerden biri için verilecek Ba formuna yansıtılmasına imkân bulunmamaktadır. Alıcı ve satıcının bildirim formları, Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından otomasyona bağlı olarak çapraz kontrole tabi tutulmaktadır. Dolayısıyla alıcı ve satıcının karşılıklı olarak birbiriyle tutarlı form verme hususu mükellefler açısından önem arz etmektedir. Alıcı ve satıcının bildirim formlarının (birinin beyan ettiği satış ile ötekinin beyan ettiği alış tutarı ve fatura adedi) birbiriyle tutarlı olmadığı durumlarda her iki mükellef de vergi incelemesine tabi tutulabilmektedir. Sahte veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenleyen ya da kullanan mükellefler ile düzenlediği gerçek faturaları bilerek kayıtlarına intikal ettirmeyen mükellefleri bir tarafa bırakacak olursak, çeşitli nedenlerle bildirim formu verme süresi geçtikten sonra kendilerine fatura ulaşan mükelleflerin bu duruma maruz kalmamak için yapabilecekleri iki şey vardır. Bunlardan ilki fatura henüz kendilerine ulaşmamış olsa dahi satıcı ile haberleşip fatura bilgilerini almak ve bunu ait olduğu döneme ilişkin Ba formu ile beyan etmektir. Burada alıcının kendisine henüz ulaşmayan faturadan haberi olabileceği gibi söz konusu faturadan tamamen habersiz de olabilir. Bu, sınırlı sayıda mükelleften mal veya hizmet satın alanların uygulayabileceği bir yöntemdir. Aynı zamanda mükellefler bildirim formu vermeden önce mal veya hizmet satın aldıkları sınırlı sayıdaki mükelleflerle haberleşerek gönderilen ve alınan fatura adedi ve tutarını da kontrol edebilirler. Karşılıklı mutabakat sağlandıktan sonra bildirim formlarına nihai hali verilebilir. Açıktır ki mükelleflerin alıcı ve satıcı sayısının fazlalığına bağlı olarak bu iletişim çoğu zaman mümkün olamamaktadır. Alıcı mükellefin, satıcı tarafından gönderilen faturadan haberi yoksa, fatura geldiğinde (bildirim formu verildikten sonra) faturanın ait olduğu döneme ilişkin düzeltme amacıyla yeni bir Ba formu vererek satıcı ile bildirim formlarının tutarlı olmasını sağlayabilir. Kanuni sürenin sonundan itibaren 10 günlük süre içinde düzeltme amacıyla form verilmesi durumunda VUK'un mükerrer 355. maddesi uyarınca ceza kesilmeyecektir. Takip eden 15 günlük süre içinde düzeltme amacıyla bildirim formu verilmesi durumunda ise öngörülen usulsüzlük cezası 1/2 oranında uygulanacaktır. Bilindiği üzere VUK'un mükerrer 355. maddesinde birinci sınıf tüccarlar, dolayısıyla bilanço esasına göre defter tutan mükellefler için öngörülen özel usulsüzlük cezası tutarı 2010 yılı için 1.000 TL'dir. Bildirim formu verilmesine ilişkin normal sürenin sonundan itibaren 10 gün geçtikten sonra düzeltme amacıyla form verilmesi, alıcı açısından özel usulsüzlük cezası kesilmesini gerektirse de, cezanın tutarı, özellikle kurumsal mükelleflerde, vergi ziyaına sebebiyet verilmemiş olunmasına rağmen tamamen satıcının ihmalinden kaynaklanan nedenlerle ya da kendi iradeleri dışındaki nedenlerle vergi incelemesine tabi tutulmanın mükellefe olan zaman, emek ve maddi külfeti yanında önemsiz kalabilecektir. Nihai olarak mükelleflerin, form verme süresinin geçtiği durumlarda dahi karşı taraf ile konuya ilişkin haberleşmesi ve gerektiği durumda öngörülen özel usulsüzlük cezasına da katlanarak düzeltme amacıyla bildirim formu vermeleri kendi yararlarına olacaktır.
III- SONUÇ Bilindiği üzere bilanço esasına göre defter tutan mükellefler belirli bir haddi aşan mal ve hizmet satışlarını Bs formu, mal ve hizmet alışlarını ise Ba formu ile bağlı oldukları vergi dairesine bildirmek zorundadırlar. Formlar önceleri yıllık dönemler halinde verilmekte iken Ocak 2008 döneminden itibaren aylık dönemler halinde verilmeye başlanmıştır. Formların aylık dönemler halinde verilmeye başlanmasıyla daha önce de var olan bir sorun daha da belirgin bir hale gelmiştir. Çeşitli nedenlerle alıcıya geç intikal eden fatura Ba formuna nasıl yansıtılacaktır? Formların düzenlenmesinde esas olan, ilgili belgelerin, ait oldukları döneme ilişkin verilecek bildirim formlarıyla beyan edilmesidir. Örneğin 26.04.2010 tarihli bir fatura satıcı açısında Nisan 2010 dönemi için verilecek Bs formuna, alıcı açısından ise aynı döneme ilişkin verilecek Ba formuna yansıtılması gerekmektedir. Faturanın Bs formuna yansıtılmasında satıcı açısından bir sorun bulunmamaktadır. Bununla beraber söz konusu faturanın çeşitli nedenlerle alıcıya form verme süresinden sonra intikal etmesi durumunda alıcı açısından sorun baş göstermektedir. Bu durumdaki mükelleflerin VUK'un mükerrer 355. maddesinde yer alan özel usulsüzlük cezasına da katlanarak bildirim formlarını düzeltmeleri ve geç gelen faturayı ait olduğu döneme ilişkin Ba formuna yansıtmaları kendi lehlerine olacaktır. Yazar:BülentSEZGİN* E-Yaklaşım / Mayıs 2010 / Sayı: 209 ________________________ (*) Vergi Denetmeni

Alacakların Kredi Kartı İle Tahsil Edilmesi Durumunda Bunların KDV Beyannamesinde Nasıl Gösterileceği Sorunu

2010-05-21T04:40:50-04:00

Bülent SEZGİN
Vergi Denetmen Yardımcısı

1- GİRİŞ Bilindiği üzere katma değer vergisi yönünden vergilendirme dönemi, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 39’uncu maddesi ile hüküm altına alındığı üzere, faaliyet gösterilen takvim yılının üçer aylık dönemleridir. Öte yandan alınan maddede Maliye Bakanlığı, mükelleflerin yıllık gayri safi hasılatlarını dikkate alınarak üç aylık vergilendirme dönemi yerine birer aylık vergilendirme dönemi tespit etmeye yetkili kılınmıştır. Bakanlık yayınladığı 14 seri no.lu KDV. Genel Tebliği ile gerçek usulde vergilendirilen mükellefler için vergilendirme dönemini bir ay olarak belirlemiştir. Bu doğrultuda gerçek usulde vergilendirilen katma değer vergisi mükellefleri şekil ve muhtevası Maliye Bakanlığınca tespit ve tanzim edilen beyannameleri kullanarak birer aylık dönem faaliyetlerine ilişkin yazılı beyanda bulunmaktadırlar. Gerçek usulde vergilendirilen mükelleflerin kullandığı 1 no.lu KDV. beyannamesinin şekli Aralık/2004 vergilendirme döneminden itibaren kullanılmak üzere yeniden düzenlenmiştir. Bu yeni beyannamelerde, eski beyannamelerde yer alan “Kredi Kartı Karşılığı Yapılan Teslim ve Hizmetleri Teşkil Eden Bedel” satırı (65’inci satır) yerine yeni beyannamelerde “Kredi Kartı ile Tahsil Edilen Teslim ve Hizmet Bedelleri” satırı (45’inci satır) ihdas edilmiş ve kredi kartı ile yapılan teslim ve hizmet bedellerinin bu satırda beyan edilmesi uygun görülmüştür. Ticari hayatın olağan akışı çerçevesinde işletmeler, bir belgeye dayalı olsun ya da olmasın (senetli ya da senetsiz) daha önce var olan alacağını kredi kartı kullanılmak suretiyle tahsil edebilmektedirler. Bu süreçte borçlu taraf senetli ya da senetsiz borç tutarını kredi kartından çektirerek alıcıya ödeme yapmaktadır. Satıcı ile alıcı arasında yapılan işlemlerde bedelin kredi kartı kullanılmak suretiyle ödenmesi durumunda bu işlemin KDV. beyannamesinde nasıl gösterileceği konusunda açıklanmaya muhtaç özellikli bir husus yoktur. Bununla beraber, önceki dönemlerde tahakkuk etmiş ticari alacakların kredi kartı ile tahsil edilmesi durumunda bunların KDV. beyannamesinde ne şekilde gösterileceği hususu özellik arz etmektedir. Çalışmamızda önceki dönemlerde tahakkuk etmiş senetli ya da senetsiz alacakların kredi kartı ile tahsil edilmesi durumunda bunların KDV. beyannamesinde ne şekilde gösterileceği konusu ayrıntılı olarak işlenecektir.
2- TAHAKKUK ETMİŞ ALACAKLARIN KREDİ KARTI İLE TAHSİL EDİLMESİ İşletmeler, mal teslimi veya hizmet ifası karşılığını teşkil eden bedeli nakit tahsil edebileceği gibi, söz konusu bedel karşılığında borçludan çek veya senet de alabilmektedir. Veyahut alıcı ile satıcı arasındaki ilişki herhangi bir kıymetli evrak tanzim edilmeksizin veya bu neviden bir evrak teslimi yapılmaksızın, ticari hayatta ifade edildiği şekilde “açık hesap” şeklinde de olabilmektedir. Bunun gibi alıcı ile satıcı arasındaki mal teslimi veya hizmet ifasından kaynaklanan nedenlerle tahakkuk etmiş alacak için başlangıçta çek veya senet alınmasından veyahut açık hesap şeklinde çalışılmasından sonra vade sonunda veya herhangi bir zamanda bu borcun borçlu tarafından kredi kartı ile ödenmesi halinde, alacaklı açısından bu tahsilatın KDV. beyannamesinde ne şekilde gösterileceği özellik arz etmektedir. Yapacağımız açıklamaları anlaşılır kılabilmek adına bu noktada, gerçek usulde vergilendirilen mükelleflerin kullandığı 1 no.lu KDV. beyannamesinin şeklinin Aralık/2004 vergilendirme döneminden itibaren kullanılmak üzere yeniden düzenlendiğini belirtmemiz gerekir. Gerçek usulde vergilendirilen mükellefler için öngörülen 1 no.lu KDV. beyannamesinin Aralık/2004 vergilendirme döneminden önceki ve sonraki dönemlerde kullanıldığı şekline baktığımızda; önceki dönemlerde kullanılan beyannamenin “6- Teslim ve Hizmet Karşılığını Teşkil Eden Bedel” satırının, anılan dönemden itibaren kullanılan beyannamelerde “43- Teslim ve Hizmet Karşılığını Teşkil Eden Bedel” satırına isabet ettiği görülmektedir. Bunun yanında, çalışmamızın giriş bölümünde de belirttiğimiz üzere, önceki dönemlerde kullanılan beyannamenin “65- Kredi Kartı Karşılığı Yapılan Teslim ve Hizmetleri Teşkil Eden Bedel” satırının anılan dönemden itibaren kullanılan beyannamelerde “45- Kredi Kartı ile Tahsil Edilen Teslim ve Hizmet Bedelleri” satırına isabet ettiği görülmektedir. Katma değer vergisinin konusunu teşkil eden işlemler 3065 sayılı KDV. Kanununun 1’inci maddesinde sayılmıştır. Madde hükmüne göre Türkiye’de ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetler katma değer vergisine tabi bulunmaktadır. Aynı Kanunun 10’uncu maddesi; “Vergiyi Doğuran Olay: a) Mal teslimi ve hizmet ifası hallerinde, malın teslimi veya hizmetin yapılması, b) Malın tesliminden veya hizmetin yapılmasından önce fatura veya benzeri belgeler verilmesi hallerinde, bu belgelerde gösterilen miktarla sınırlı olmak üzere fatura veya benzeri belgelerin düzenlenmesi, c) Kısım kısım mal teslimi veya hizmet yapılması mutad olan veya bu hususlarda mutabık kalınan hallerde, her bir kısmın teslimi veya bir kısım hizmetin yapılması, anında meydana gelir.” şeklinde düzenlenmiştir. Yine aynı Kanunun 20’nci maddesinde ise teslim ve hizmet işlemlerinde matrahın bu işlemlerin karşılığını teşkil eden bedel olduğu hükme bağlanmıştır. Öte yandan; 26.06.2001 tarih ve 24447 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 83 seri no.lu KDV. Genel Tebliğinin “3- Ödemesi Kredi Kartı ile Yapılan Teslim ve Hizmet Bedellerinin Beyanı” başlıklı bölümünde; “Gerçek usulde vergilendirilen mükelleflerin kullandığı 1 numaralı katma değer vergisi beyannamesinde 65’inci satır olarak “Kredi Kartı Karşılığı Yapılan Teslim ve Hizmetleri Teşkil Eden Bedel” satırı ihdas edilmiş ve Haziran 2001 döneminden itibaren kredi kartı ile yapılan teslim ve hizmet bedellerinin bu satırda beyan edilmesi uygun görülmüştür. Bu satıra ait dipnotta, 6’ncı satırda beyan edilen toplam bedel içinde kredi kartı ile yapılan satışlara ilişkin tutarın yazılacağı açıklanmıştır. Ancak kredi kartı ile yapılan satışlar arasında farklı vergi oranına tabi teslim ve hizmet bedelleri ile vergiye tabi olmayan veya vergiden istisna edilen işlem bedelleri de bulunabileceğinden, bu satıra kredi kartı ile yapılan satışların, varsa vergi dahil brüt tutarı yazılacaktır.” açıklaması yer almaktadır. Teslim ve hizmet bedelleri, işlemin gerçekleştiği dönemin KDV. matrahını oluşturmaktadır. Matrahın tespitinde bedelin tahsil edilip edilmemesinin önemi bulunmamaktadır. Bu işlemlerin karşılığını teşkil eden bedel gerçek usulde vergilendirilen mükellefler tarafından 1 no.lu KDV. beyannamesi ile beyan edilip vergilendirilmektedir. Önceki dönemlerde gerçekleşen işlemler nedeniyle tahakkuk etmiş senetli ya da senetsiz alacağın kredi kartı ile tahsil edilmesinin açıktır ki KDV. matrahına etkisi bulunmamaktadır. Bununla beraber kredi kartı aracılığı ile yapılan bu tahsilat 1 no.lu KDV. beyannamesinin 45’inci satırında gösterilmesi gerekir. Maliye Bakanlığının aşağıda yer alan 07.05.2002 tarih ve 20645 sayılı yazısı konuya ışık tutmaktadır: “KDV. beyannamesinin 65’inci satırında istenen bilgi, verginin tarh ve tahakkuku ile ilgili olmayan denetim amaçlı bir bilgidir. Burada vergiyi doğuran olay vuku bulsun bulmasın belirli bir dönemde, kredi kartı ile yapılan tahsilatlar gösterilecektir. Bu satırda yer alan tutarların 6’ncı satırındaki bilgi ile uyum göstermemesi ve vergi dairesince bu hususun mükelleften sorulması halinde, kredi kartları ile yapılan tahsilatların üzerinden vergi hesaplanmayan avans ödemelerinin veya vergisi önceden beyan edilmiş işlemlerin sonraki taksitlerine ait olduğu mükellef tarafından “izah” gerekçesi olarak belirtilebilir. Bu izah yeterli görülmediği takdirde gerekli işlemlerin yapılacağı tabiidir.” Anlaşılacağı üzere gerçek usulde vergilendirilen mükellefler 1 no.lu KDV. beyannamesinin “Kredi Kartı ile Tahsil Edilen Teslim ve Hizmet Bedelleri” açıklamalı 45’inci satırına, içinde bulunulan dönemde kredi kartı ile kendi lehlerine yapılan işlem bedellerinin KDV. dahil tutarlarını yazmaları gerekmektedir. 45’inci satıra yazılacak işlem bedeli tutarının belirlenmesinde işlemin vergiye tabi olup olmamasının, mal teslimine veya hizmet ifasına dayanıp dayanmamasının, daha önce tahakkuk etmiş bir alacak olup olmamasının bir önemi bulunmamaktadır. Zira Bakanlık yazısında belirtildiği üzere, KDV. beyannamesinin 65’inci satırında (Aralık/2004 vergilendirme döneminden itibaren verilen beyannamelere 45’inci satırında) istenen bilgi, verginin tarh ve tahakkuku ile ilgili olmayan denetim amaçlı bir bilgidir. Burada vergiyi doğuran olay vuku bulsun ya da bulmasın belirli bir dönemde, kredi kartı ile yapılan tahsilatlar gösterilmektedir. Bu satırda yer alan tutarların “43- Teslim ve Hizmetlerin Karşılığını Teşkil Eden Bedel” satırındaki bilgi ile uyum göstermemesi ve vergi dairesince bu hususun mükelleften sorulması halinde, mükellefin bu durumu izah etmesi gerekmektedir. Öte yandan her ne kadar gerçek usulde vergilendirilen mükellefler için öngörülen 1 no.lu KDV. beyannamesinin doldurulmasına ilişkin açıklama ve işlem kodlarının yer aldığı listelerde, (2047-b örnek no.lu föy) 45’inci satıra bu dönemde gerçekleştirilen teslim ve hizmetlere ait bedelin, kredi kartı ile tahsil edilen kısmının yazılacağı belirtilmiş ise de, Maliye Bakanlığı’nın yukarıda anılan yazısından esas itibariyle bu satıra ilgili dönemde kredi kartıyla yapılan tahsilatların tamamının yazılması gerektiği anlaşılmaktadır. Örnek : (X) İnşaat ve Demir Ltd. Şti.’nin faaliyet konusu inşaat demiri satımıdır. Şirketin Nisan/2009 dönemindeki satışları ve aynı dönemde kredi kartı aracılığı ile yaptığı tahsilat aşağıdaki gibidir. Toplam Satışlar (KDV. Hariç)50.000 TL Hesaplanan KDV. (%18)9.000 TL Bu Dönemde Kredi Kartı Aracılığı ile Yapılan Toplam Tahsilat (A)64.400 TL Önceki Dönemlerde Tahakkuk Edip Bu Dönemde Kredi Kartı İle Tahsil Edilen Tutar (B)29.000 TL Bu Dönemde Kredi Kartı Aracılığı ile Yapılan Satışlar (KDV. Dahil) (A+B)35.400 TL Bu durumda mükellef, Nisan/2009 dönemi için vereceği 1 no.lu KDV. beyannamesinin 10, 28 ve 43’üncü satırlarına 50.000 TL, 11 ve 29’uncu satırlarına 9.000 TL ve 45’inci satırına 64.400 TL yazacaktır. Görüldüğü üzere mükellefin Nisan/2009 döneminde kredi kartı aracılığı ile tahsil ettiği tutar (45’inci satır) aynı dönemdeki toplam satış tutarından (43’üncü satır) fazladır. Vergi dairesince bu hususun mükelleften sorulması halinde, kredi kartı aracılığı ile yapılan 64.400 TL tutarındaki tahsilatın 29.000 TL’lik kısmının daha önce beyan edilen işlemlere ilişkin olduğu dolayısıyla önceki dönemlerde vergisinin hesaplandığı, kalan 35.400 TL’lik kısmın Nisan/2009 dönemindeki 30.000 TL satış ve buna ilişkin 5.400 TL hesaplanan KDV. olduğu hususları, mükellef tarafından açıklanacaktır.
3- SON SÖZ Ticari hayatın olağan akışı çerçevesinde işletmeler, senetli ya da senetsiz alacağını bir süre sonra kredi kartı aracılığı ile tahsil edebilmektedirler. Bu süreçte borçlu taraf borç tutarını kredi kartından çektirerek alıcıya ödeme yapmaktadır. Gerçek usulde vergilendirilen mükelleflerin kullanımı için öngörülmüş 1 no.lu KDV. beyannamesi, kredi kartı ile tahsil edilen tutarların gösterilmesine olanak verecek şekilde düzenlenmiş olmakla beraber, söz konusu beyanname kredi kartı ile yapılan tahsilatların ne kadarının vergiye tabi işlemlerden ne kadarının diğer işlemlerden kaynaklandığını göstermeye imkan vermemektedir. Bu durum kimi mükelleflerin anılan beyannamenin “Kredi Kartı ile Tahsil Edilen Teslim ve Hizmet Bedelleri” açıklamalı 45’inci satırına yazılması gereken tutarın tespitinde tereddütte kalmalarına neden olmaktadır. Gerçek usulde vergilendirilen mükellefler 1 no.lu KDV. beyannamesinin “Kredi Kartı ile Tahsil Edilen Teslim ve Hizmet Bedelleri” açıklamalı 45’inci satırına, içinde bulunulan dönemde kredi kartı ile kendi lehlerine yapılan işlem bedelleri toplamının KDV. dahil tutarını yazmaları gerekmektedir. 45’inci satıra yazılacak işlem bedeli tutarının belirlenmesinde işlemin vergiye tabi olup olmamasının, mal teslimine veya hizmet ifasına dayanıp dayanmamasının, daha önce tahakkuk etmiş bir alacak olup olmamasının bir önemi bulunmamaktadır. Öte yandan 45’inci satırda yer alan tutarın “Teslim ve Hizmetlerin Karşılığını Teşkil Eden Bedel” açıklamalı 43’üncü satırındaki bilgi ile uyum göstermemesi ve vergi dairesince bu hususun mükelleften sorulması halinde, mükellef bu durumu izah etmekle yükümlüdür.

Pos Tahsilatları

2010-05-21T04:31:17-04:00

HER POSLU TAHSİLAT GELİR MİDİR? KDV KARŞISINDAKİ ÖZEL DURUMLAR!
Gelir İdaresi Başkanlığı 03.09.2008 tarihi itibari ile yapmış olduğu duyuruda: Bankalar ve kredi kartı okuma makinesi (Pos makinesi ve imprinter cıhazı) veren diğer kurumlar, vergi kimlik numarası bazında verdikleri cihazların üye işyerlerini ve bu işyerlerinin aylık kredi kartı ile yaptıkları satışları (sanal pos, kredi kartı, banka kartı-debit ve imprinter cihazı ile yapılan) günlük satış tutarları bazında aylık dönemler halinde ilgili dönemi takip eden ayın en geç üçüncü iş günü saat 24:00'e kadar başkanlığımıza göndermektedirler. Tüm bankalardan alınan bu bilgiler iki gün içerisinde Başkanlığımız sistemine yüklenmektedir. Bankalardan alınan bu bilgilere göre, bankaların kredi kartı ile satış cihazı verdiği üye işyerlerinin, bu cihazları kullanarak yaptıkları satış tutarları ile mükelleflerin beyanları karşılaştırılarak bilgiler arasında uyumsuzluk tespit edilen mükellefler hakkında denetimler yapılmaktadır. Başkanlığımızca, söz konusu denetimlerin bundan böyle aylık dönemler halinde daha sık yapılması planlanmaktadır. Mükelleflerin, kredi kartı ile yaptıkları satışlar ile bunlara ilişkin olarak düzenledikleri satış belgeleri arasında dönem kaymaları ve tutar uyumsuzluklarının oluşmasını engellemek ve oluşabilecek sıkıntıların önüne geçmek amacıyla, Ağustos 2008 döneminden başlamak üzere; KDV beyannamelerini doldururken kredi kartı satış (POS) cihazları ile gerçekleştirdikleri ilgili döneme ait gün sonu işlemleri yapılmış satışlarını, aylık olarak banka ve üye işyeri bazında www.gelirler.gov.tr sitemizdeki İnternet Vergi Dairesindeki Pos Bilgileri menüsünden sorgulamalarına imkan sağlanmıştır. Aslında, ilgili duyurudan önce 83 Seri No.lu KDV Genel Tebliği’nin 3. bölümünde; “Ödemesi Kredi Kartı İle Yapılan Teslim Ve Hizmet Bedellerinin Beyanı” başlıklı bölümünde; gerçek usulde vergilendirilen mükelleflerin bulunduğu 1 numaralı KDV beyannamesinde 65.(yeni 45.satır) satır olarak Kredi Kartı Karşılığı Yapılan Teslim ve Hizmetleri Teşkil Eden Bedel” satırı ihdas edilmiş ve Haziran 2001 döneminden itibaren kredi kartı ile yapılan teslim ve hizmet bedellerinin bu satırda beyan edilmesi idarece uygun görülmüştür. Katma değer vergisi beyannamesinin 45 inci satırında istenen bilgi, verginin tarh ve tahakkuku ile ilgili olmayan denetim amaçlı bir bilgidir. Burada vergiyi doğuran olay vuku bulsun bulmasın belirli bir dönemde kredi kartı ile yapılan tahsilâtlar gösterilecektir. Bu satırda yer alan tutarların 6 ıncı satırdaki bilgi ile uyum göstermemesi ve vergi dairesince bu hususun mükelleften sorulması halinde, kredi kartı ile yapılan tahsilâtların, üzerinden vergi hesaplanmayan avans ödemelerine veya vergisi önceden beyan edilmiş işlemlerin sonraki taksitlerine ait olduğu mükellef tarafından “izah” gerekçesi olarak belirtilebilir. Kredi kartı satış cihazı (POS) ile yapılan satışların tutarları dönemini takip eden ay içinde verilen KDV beyannamesi ile beyan edilmektedir. Uygulamada hemen hemen her muhasebe bürosunun ortak sıkıntısı tutar uyumsuzluğudur. V.U.K. 3 üncü maddesi, hem idareyi hem mükellefi bağlıyan bir maddedir,yani vergiyi doğuran olay ve buna bağlı muamelelerin gerçekliğinin ispatı kanunun emredici kuralıdır ve iki tarafı da bağlar. Tarafıma gelen bir soruyu paylaşmak istiyorum, Internet üzerinden kredi kartları ile yapılan satışlara aracılık etmek istediğimiz bir web sitemiz var. Sitemizde satış yapacak olan birçok üyenin ürünlerinin satış değerinden %3 gibi çok düşük bir oranda komisyon bedeli keserek kalan %97 lik satış gelirlerinin satıcılarının banka hesaplarına EFT/Havale yapmak istiyoruz. Şirketimizin sanal poslarına gelen tüm satış tutarları tamamen gelir görünüyor. Aslında aracılık ettiğimiz %97 lik komisyonu kesilmiş ürün bedellerini o kişilere yaptığımız havale ve eft gibi kayıtları göstererek muhasebe işlemlerimizi tamamlamış olur muyuz? Çok uzun zamandır bu konuyu kesin bir çözüme kavuşturamadık. Kaynak olabilecek hiçbir örneği bulamıyoruz. Başka bir soruda yıllık abonelik usulü spor hizmetleri veren bir kompleks olduklarını, 10-12 taksitle pos tahsilatları yaptıklarını,ancak posların bilgisinin bakanlığa taksitli gitmediğini, poslara göre KDV beyanı veremeyeceklerini, idareye sorduklarında,posların üzerinde mal veya hizmeti teslim aldım notu nedeniyle işlemlerin KDV açısından doğduğunu ,fatura kesilmesi gerektiğinin ifade edildiğini,ne yapmaları gerektiğini sormaktalar, Evet önce bu tür durumların aslında bir avans ödemesi olduğunu ifade edebiliriz,ispat edici evrak olarak damga vergileri ödenmiş sözleşmeleri kullanabilirler.Mükteza istemelerinde de yarar var. Avans, henüz satılmamış bir mal veya henüz ifa edilmemiş bir taahhüt ya da yapılmamış bir hizmetle ilgili olan, henüz hak edilmiş bir istihkak niteliği kazanmamış bulunan işlerde doğacak alacağa mahsuben malı satın alan veya hizmeti ifa ettiren tarafından yapılan ödemedir. Avans olarak yapılan ödemeler bir teslim veya hizmetin karşılığını oluşturmadığından katma değer vergisine tabi bulunmamaktadır. Sonuç olarak; - Satılan malın tesliminden önce malın bedeline mahsuben kredi kartı ile yapılan avans niteliğindeki ödemeler bir teslim veya hizmetin karşılığını oluşturmadığından katma değer vergisine tabi olmayacaktır. Ancak alınan avanslar için fatura düzenlenmesi halinde vergiyi doğuran olay meydana geleceğinden faturada gösterilen bedel üzerinden KDV hesaplanacaktır,Aman dikkat! Söz konusu avans ödemeleri ödemenin yapıldığı dönem KDV beyannamesinin 45 no.lu satırında (Kredi Kartı ile Tahsil Edilen Teslim ve Hizmet Bedelleri) gösterilecektir. - Malın teslimi anında, toplam bedel üzerinden faturası düzenlenen taksitli satışlar açısından ise, vergiyi doğuran olay, faturanın düzenlendiği tarihte meydana geleceğinden, fatura bedeli üzerinden hesaplanacak katma değer vergisi, faturanın düzenlendiği vergilendirme dönemine ait beyanname ile beyan edilecektir. - Söz konusu taksitli satışlara ilişkin olarak taksit ödemelerinin (gerek tek seferde kredi kartına taksit uygulanması, gerekse sonradan) kredi kartı ile yapılması durumunda bu ödemelerin yapıldığı, diğer bir ifade ile kredi kartı ile tahsilatların yapıldığı dönem KDV beyannamesinin 45 no.lu satırında gösterilmesi gerekmektedir. - Yapılan satışlarla ilgili olarak KDV beyannamesinin 45 no.lu satırında yer alan tutarların Katma Değer Vergisi beyanları ile uyum göstermemesi ve bu hususun vergi dairelerince sorulması durumunda, farklılığın kredi kartı ile yapılan tahsilatların, üzerinden vergi hesaplanmayan avans ödemelerinden veya vergisi önceden beyan edilmiş işlemlerin, sonraki taksit ödemelerinden kaynaklandığı izah gerekçesi olarak belirtilebilecektir.

4447 sayılı Kanunun geçici 9 uncu maddesinde öngörülen işveren hissesi sigorta primi teşviki

2009-09-18T04:45:11-04:00

T.C. SOSYAL GÜVENLĐK KURUMU BASKANLIĞI Sosyal Sigortalar Genel Müdürlüğü Prim Tahsilat Daire Baskanlığı
Necatibey Cad. No: 37 06438 ANKARA Elektronik Ağ: www.sgk.gov.tr Tel: (0312) 229 52 27 – 229 54 42 Faks: (0312) 229 62 85 e-posta: sigortaprimler@sgk.gov.tr 1/15 Sayı : B.13.2.SGK.0.10.04.00/73-031-790 11.09.2009
Konu : 4447 sayılı Kanunun geçici 9 uncu maddesinde öngörülen isveren hissesi sigorta primi tesviki
G E N E L G E 2009 - 113
1- Genel Açıklamalar Bilindiği üzere, 18/8/2009 tarihli ve 27323 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 5921 sayılı Đssizlik Sigortası Kanunu Đle Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda Değisiklik Yapılmasına Dair Kanunun 2 nci maddesi ile, 4447 sayılı Đssizlik Sigortası Kanununa geçici 9 uncu madde eklenmistir. 18/8/2009 tarihi itibariyle yürürlüğe girmis olan sözkonusu geçici maddede; “2009 yılının Nisan ayına ait prim ve hizmet belgelerinde bildirilen sigortalı sayısına ilave olarak, 31/12/2009 tarihine kadar, ise alınma tarihinden önceki üç aylık dönem içinde Sosyal Güvenlik Kurumuna verilen prim ve hizmet belgelerinde kayıtlı sigortalılar dısındaki kisilerden olmak kaydıyla ise alınan ve fiilen çalıstırılanlar için; 5510 sayılı Kanunun 81 inci maddesinde sayılan ve 82 nci maddesi uyarınca belirlenen prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primlerinin isveren hisselerine ait tutarı, altı ay boyunca Đssizlik Sigortası Fonundan karsılanır. Bu madde kapsamında ise almaya iliskin 31/12/2009 tarihini 30/6/2010 tarihine kadar, primlerin Fondan karsılanma süresini ise altı aya kadar daha uzatmaya, Bakanlar Kurulu yetkilidir. İsveren hissesine ait primlerin Đssizlik Sigortası Fonundan karsılanabilmesi için isverenlerin çalıstırdıkları sigortalılarla ilgili olarak 5510 sayılı Kanun uyarınca aylık prim ve hizmet belgelerinin yasal süresi içerisinde Sosyal Güvenlik Kurumuna verilmesi ve sigortalıların tamamına ait sigorta primlerinin sigortalı hissesine isabet eden tutarı ile Đssizlik Sigortası Fonundan karsılanmayan isveren hissesine ait tutarın ödenmis olması sarttır. Bu maddeye göre isveren tarafından ödenmesi gereken primlerin geç ödenmesi halinde, Đssizlik Sigortası Fonundan Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılacak ödemenin gecikmesinden kaynaklanan gecikme zammı, isverenden tahsil edilir. Bu maddenin üçüncü fıkrasının (e) bendi hükmü saklı kalmak kaydıyla bu maddede düzenlenen tesvik, 5510 sayılı Kanun kapsamında bulunanlarla aynı sartlarda olmak üzere, 506 sayılı Kanunun geçici 20 nci maddesi kapsamındaki sandıkların statülerine tabi personeli için de uygulanır. Bu madde hükümleri; a) 1/10/2003 tarihinden sonra özellestirme kapsamında devir alınan isyerleri hariç olmak üzere, mevcut ve faaliyette bulunan isyerlerinin devredilmesi, birlesmesi, bölünmesi veya nevi değistirmesi gibi hallerde yeni ise baslama olarak değerlendirilmez. b) Mevcut bir isyerinin kapatılarak; değisik bir ad veya unvan ya da bir is birimi olarak aynı faaliyette açılması veya çalısan sigortalıların bütün olarak devredilmesi halinde, bu isyerleri hakkında uygulanmaz. c) Yönetim ve kontrolü elinde bulunduracak sekilde doğrudan veya dolaylı ortaklık iliskisi bulunan sirketler arasında istihdamın kaydırılması, sahıs isletmelerinde isletme sahipliğinin değistirilmesi gibi ek bir kapasite ve istihdam artısına neden olmayan, sadece tesviklerden yararlanmak amacıyla yapılan islemler hakkında uygulanmaz.

5510 sayılı Kanun gereğince yapılan kontrol ve denetimler sonucunda çalıstırdığı kisileri sigortalı olarak bildirmediği tespit edilen isyerleri hakkında tespit yapıldığı aydan baslanmak suretiyle uygulanmaz. d) 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu Đhale Kanunu ve bu Kanundan istisna olan alımlar ile uluslararası anlasma hükümlerine istinaden yapılan hizmet alımları ve yapım islerini yürüten isyerleri hakkında uygulanmaz. e) 21/4/2005 tarihli ve 5335 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değisiklik Yapılmasına Dair Kanunun 30 uncu maddesinin ikinci fıkrası kapsamına giren kurum ve kuruluslara ait isyerlerinde çalısmaya baslayanlar hakkında uygulanmaz. f) 5510 sayılı Kanuna göre sosyal güvenlik destek primine tabi çalısanlar ile yurt dısında çalısan sigortalılar hakkında uygulanmaz. Đssizlik Sigortası Fonundan karsılanan prim tutarları gelir ve kurumlar vergisi uygulamalarında gider veya maliyet unsuru olarak dikkate alınmaz. Bu maddeyle düzenlenen destek unsurundan diğer ilgili mevzuat uyarınca ayrıca yararlanmakta olan isverenler; aynı dönem için ve mükerrer olarak bu destek unsurundan yararlanamaz. Bu durumda, isverenlerin tercihleri dikkate alınmak suretiyle uygulama, destek unsurlarından sadece biriyle sınırlı olarak yapılır. Bu maddenin uygulanmasına iliskin usul ve esaslar Çalısma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından belirlenir.” hükümleri yer almaktadır. Anılan geçici maddede yer alan hükümler çerçevesinde uygulamanın usul ve esasları ile Sosyal Güvenlik Đl Müdürlüklerimizce/Sosyal Güvenlik Merkezlerimizce yürütülecek islemler asağıda açıklanmıstır. 2- 4447 Sayılı Kanunun Geçici 9 uncu Maddesinde Öngörülen Tesvikten Yararlanma Sartları 4447 sayılı Kanunun geçici 9 uncu maddesinde öngörülen sigorta primi isveren hissesi tesvikinden yararlanılabilmesi için; Sigortalılar yönünden; - 18/8/2009 ila 31/12/2009 tarihleri arasında ise alınmıs olması, - Đse giris tarihinden önceki üç aylık dönemde Kurumumuza verilen aylık prim ve hizmet belgelerinde kayıtlı olmaması, - Fiilen çalısması, Đsyerleri yönünden; - 2009/Nisan ayına iliskin olarak düzenlenmis aylık prim ve hizmet belgesinde kayıtlı sigortalı sayısına ilave olarak ise alınmıs olması, sartlarının birlikte gerçeklesmis olması ve sigortalı, isyeri ve isveren nitelikleri bakımından maddede belirtilen istisnalar arasında yer almaması gerekmektedir. 2.1- Sigortalının 18/8/2009 ila 31/12/2009 Tarihleri Arasında Đse Alınmıs Olması 4447 sayılı Kanunun geçici 9 uncu maddesi, 18/8/2009 tarihi itibariyle yürürlüğe girdiğinden, anılan maddede öngörülen tesvikten 18/8/2009 ila 31/12/2009 tarihleri arasında ise alınan sigortalılardan dolayı yararlanılabilecektir. Bu bağlamda, 17/8/2009 ve önceki tarihlerde ise alınan sigortalılar ile halihazırdaki mevcut düzenlemeye göre 1/1/2010 tarihinden sonra ise alınan sigortalılardan dolayı sözkonusu tesvikten yararlanılması mümkün bulunmamaktadır. 2.2- Sigortalının Đse Giris Tarihinden Önceki Üç Aylık Dönemde Kurumumuza Verilen Aylık Prim ve Hizmet Belgelerinde Kayıtlı Olmaması 18/8/2009 ila 31/12/2009 tarihleri arasında ise alınan sigortalılardan dolayı anılan Kanunda öngörülen tesvikten yararlanılabilmesi için, sigortalının ise alındığı tarihten önceki -a: r

3/15 üç aylık dönemde, gerek yeni ise alındığı isyerinden, gerekse farklı bir isyerinden Kurumumuza verilen aylık prim ve hizmet belgelerinde kayıtlı olmaması gerekmektedir. Örnek 1- (A) Limited Sirketinin 18/9/2009 tarihinde ise almıs olduğu sigortalıdan dolayı, 4447 sayılı Kanunun geçici 9 uncu maddesinde öngörülen tesvikten yararlanabilmesi için, bahse konu sigortalının 2009/Haziran, Temmuz ve Ağustos aylarına iliskin olarak düzenlenen aylık prim ve hizmet belgelerinde kayıtlı olmaması gerekmektedir. 3308 sayılı Kanunda belirtilen aday çırak, çırak ve mesleki isletmelerde eğitim gören öğrenciler ile meslek liselerinde okumakta iken veya yüksek öğrenimleri sırasında zorunlu staja tabi tutulan öğrenciler ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 46 ncı maddesine tabi olarak kısmi zamanlı çalıstırılan öğrencilerden aylık prime esas kazanç tutarı 5510 sayılı Kanunun 82 nci maddesine göre belirlenen günlük prime esas kazanç alt sınırına kadar olanlar hakkında yalnızca kısa vadeli sigorta kolları hükümleri uygulandığından, ise alındığı tarihten önceki üç aylık dönemde yukarıda açıklanan sigortalılık hallerinden dolayı haklarında yalnızca kısa vadeli sigorta kolları hükümleri uygulanan sigortalılardan dolayı sözkonusu tesvik hükümlerinden yararlanılması mümkün bulunmaktadır. Örnek 2- (B) gerçek kisisince, 16/9/2009 tarihinde ise alınmıs olan bir sigortalının, ise alındığı tarihten önceki üç aylık dönemde sadece, 2009/Haziran ayında meslek lisesinde okumakta iken zorunlu staja tabi tutulduğu varsayıldığında, anılan sigortalıdan dolayı diğer sartlarında sağlanmıs olması kaydıyla sözkonusu tesvikten yararlanılması mümkün bulunmaktadır. Đsverenlerin, 18/8/2009 ila 31/12/2009 tarihleri arasında ise almıs oldukları sigortalıların ise alındığı tarihten önceki üç aylık döneme iliskin düzenlenen aylık prim ve hizmet belgelerinde kayıtlı olup olmadığı hususunu, Kurumumuz WEB sitesinden (http://www.sgk.gov.tr adresinden) “Çalısan”, seçeneği isaretlenmek suretiyle erisilen “Hizmet Hesabı” seçeneği vasıtasıyla, sigortalıların T.C. Kimlik Numaralarını girerek tespit etmeleri gerekmektedir. “Hizmet Hesabı” seçeneği vasıtasıyla yapılacak olan sorgulamalar sonucunda, sigortalının ise alındığı tarihten önceki üç aylık dönemde prim ödeme gün sayısına rastlanılması veya aynı dönemde sigortalının çesitli nedenlerle (istirahat, ücretsiz izin gibi) ay içinde fiili çalısmasının bulunmamasına rağmen, gün ve kazanç bölümünün 0 (sıfır) olması halinde, bu nitelikteki kayıtları bulunan sigortalılardan dolayı sözkonusu tesvik hükümlerinden yararlanılması mümkün bulunmamaktadır. 2.3- Sigortalının Fiilen Çalısması 4447 sayılı Kanunun geçici 9 uncu maddesinde öngörülen sigorta primi isveren hissesi tesvikinden yararlanılabilmesi için, sigortalının ay içinde fiilen çalısmıs olması gerekmektedir. Dolayısıyla, anılan Kanunda öngörülen diğer sartlara sahip olmasına rağmen ay içinde çesitli nedenlerle (yıllık ücretli izin ve istirahat gibi) fiilen çalısmamıs olan sigortalılara, isverenlerce ücret ödenmesi halinde, fiilen çalısılmamıs sürelere iliskin ödenen ücretlerden dolayı sözkonusu tesvikten yararlanılması mümkün bulunmamaktadır. Örnek - Anılan maddede aranılan niteliklere sahip (A) sigortalısının, 2009/Aralık ayında 20 gün fiilen çalıstığı, 10 gün istirahatlı olduğu ve istirahatlı olunan bu süre için isverenince ücret ödendiği varsayıldığında, sözkonusu sigortalının 2009/Aralık ayındaki 20 günlük fiili çalısmasından dolayı isveren hissesi sigorta prim tesvikinden yararlanılabilecek, buna karsın istirahatlı olunan 10 günlük süreden dolayı bahse konu tesvikten yararlanılamayacaktır. Kapsama giren sigortalıların fiilen çalıstıkları sürelere iliskin düzenlenecek aylık prim ve hizmet belgeleri, 5921 sayılı Kanun numarası seçilmek suretiyle, fiilen çalısmamakla birlikte ücret aldıkları sürelere iliskin aylık prim ve hizmet belgeleri ise, sartları sağlanılmıs

4/15 olan diğer prim tesviklerine iliskin kanun numaraları seçilmek suretiyle, diğer prim tesvikleri için öngörülen sartların sağlanmamıs olması halinde ise kanun numarası seçilmeksizin Kuruma gönderilecektir. Kapsama giren sigortalılar için, gerek 5921 sayılı Kanun numarası, gerekse diğer prim tesviklerine iliskin kanun numaraları veya kanun numarası seçilmeksizin düzenlenecek olan aylık prim ve hizmet belgelerinde, eksik gün nedeninin isaretlenmesi gerektiğinden, bu nitelikteki sigortalılar için eksik gün nedeni olarak “Diğer Nedenler” seçeneği isaretlenecek ve bu prim belgeleri ile ilgili olarak Kuruma verilecek olan “Ek-10 Sigortalıların Eksik Gün Bildirim Formları” ekine, sigortalıların bildirildiği diğer prim belgesinin sureti eklenecektir. Diğer taraftan, 4447 sayılı Kanunun geçici 9 uncu maddesi kapsamına giren sigortalıların 28, 29 veya 31 gün çeken ayın tamamı için ücret almıs olmaları ve söz konusu ayların bazı günlerinde fiili çalısmalarının bulunması, bazı günlerinde ise fiili çalısmalarının bulunmaması durumunda (yıllık ücretli izin, istirahat gibi), yukarıda belirtilen her iki belgede kayıtlı prim ödeme gün sayısının toplamının 30’un altında veya üstünde olması mümkün olmadığından, bu sigortalılar için; - 5921 sayılı Kanun numarası seçilmek suretiyle düzenlenecek olan aylık prim ve hizmet belgelerinde kayıtlı prim ödeme gün sayısı, fiilen çalısılan gün sayısı üzerinden, - Diğer prim tesviklerine iliskin kanun numaraları veya kanun numarası seçilmeksizin düzenlenecek olan aylık prim ve hizmet belgelerinde kayıtlı prim ödeme gün sayısı ise; 30 günden, 4447 sayılı Kanunun geçici 9 uncu maddesi kapsamında fiilen çalısılan gün sayısı çıkartılmak suretiyle (30 gün – Fiilen çalısılan gün sayısı) bulunan gün sayısı üzerinden, Kuruma bildirilecektir. Öte yandan, kapsama giren sigortalıların hak kazandıkları hafta tatili, fiilen çalısılmıs süreler gibi değerlendirildiğinden, hafta tatili için ödenen ücretler, fiilen çalısılmıs süreler gibi 4447 sayılı Kanunun geçici 9 uncu maddesi kapsamında, 5921 sayılı Kanun türü seçilmek suretiyle düzenlenecek olan aylık prim ve hizmet belgesi ile Kuruma bildirilecektir. 2.4- Sigortalının, 2009/Nisan Ayına Đliskin Olarak Düzenlenmis Aylık Prim ve Hizmet Belgesinde Kayıtlı Sigortalı Sayısına Đlave Olarak Đse Alınmıs Olması 4447 sayılı Kanunun geçici 9 uncu maddesinde öngörülen sigorta primi isveren hissesi tesvikinden yararlanılabilmesi için, ise alınan sigortalılar yönünden yukarıda belirtilen sartlar yanında, ayrıca 2009/Nisan ayına iliskin olarak düzenlenmis olan aylık prim ve hizmet belgesinde kayıtlı sigortalı sayısına ilave olarak ise alınmıs olmaları gerekmektedir. 2.4.1- 1/5/2009 tarihinden önce 5510 sayılı Kanun kapsamına alınmıs olan isyerleri yönünden; Đsverenlerin, 4447 sayılı Kanunun geçici 9 uncu maddesinde öngörülen tesvikten yararlanabilmeleri için 18/8/2009 ila 31/12/2009 tarihleri arasında ise aldıkları ve anılan maddede öngörülen niteliklere sahip sigortalıları, 2009/Nisan ayına iliskin aylık prim ve hizmet belgesinde kayıtlı sigortalı sayısına ilave olarak ise almıs olmaları gerekmektedir. Baska bir ifade ile, anılan maddede öngörülen tesvikten, 2009/Nisan ayında kayıtlı sigortalı sayısına ilave olarak 18/8/2009 ila 31/12/2009 tarihleri arasında ise alınan ve anılan maddede öngörülen niteliklere sahip sigortalılardan dolayı yararlanılabilecektir. Örnek 1- (A) Limited Sirketine ait (1) nolu isyerinde çalıstırılan sigortalılara iliskin 2009/Nisan ayına ait aylık prim ve hizmet belgesinde 4 sigortalının yer aldığı varsayıldığında, bahse konu isveren, sözkonusu tesvikten, 4 sigortalıya ilave olarak ise alacağı ve anılan maddede öngörülen niteliklere sahip sigortalılardan dolayı yararlanabilecektir. 2009/Nisan ayında, çesitli nedenlerle ay içinde isten ayrılan veya ay içinde ise giren sigortalıların bulunması halinde, ay içinde ise giren ve isten ayrılan sigortalıların tamamı, baz alınacak olan sigortalı sayısına dahil edilecektir.

5/15 Örnek 2- (B) Anonim Sirketine ait (2) nolu isyerinde çalıstırılan sigortalılara iliskin 2009/Nisan ayına ait aylık prim ve hizmet belgesinde kayıtlı sigortalıların çalısma durumlarının asağıda belirtildiği sekilde olduğu varsayıldığında, Sigortalı Đse giris tarihi Đsten ayrılıs tarihi (A) Sigortalısı - - (B) Sigortalısı - 28/4/2009 (C) Sigortalısı 14/4/2009 - (D) Sigortalısı - 30/4/2009 (E) Sigortalısı - - (F) Sigortalısı - - (B) ve (D) sigortalılarının 2009/Nisan ayında isyerinden ayrılmıs olduğu veya (C) sigortalısının 2009/Nisan ayı içinde ise baslamıs olduğu üzerinde durulmaksızın, bahse konu isyeri için baz alınacak sigortalı sayısı 6 olacaktır. Dolayısıyla sözkonusu isyeri isvereni, 4447 sayılı Kanunun geçici 9 uncu maddesinde öngörülen tesvikten, 6 sigortalıya ilave olarak ise alacağı ve anılan maddede öngörülen sartlara sahip sigortalılardan dolayı yararlanabilecektir. Öte yandan, sigortalının 2009/Nisan ayında isten ayrılmasının ardından aynı ay içinde aynı isyerinde tekrar ise baslaması, baska bir ifade ile aynı sigortalı için 2009/Nisan ayına iliskin düzenlenen aylık prim ve hizmet belgesinde iki ayrı kayıt bulunması halinde, bu nitelikteki sigortalılar, baz alınacak sigortalı sayısının tespiti sırasında bir sigortalı olarak dikkate alınacaktır. Örnek 3- (Z) Kooperatifine ait (3) nolu isyerinde çalıstırılan sigortalılara iliskin 2009/Nisan ayına ait aylık prim ve hizmet belgesinde kayıtlı sigortalıların çalısma durumlarının asağıda belirtildiği sekilde olduğu varsayıldığında, Sigortalı Đse giris tarihi Đsten ayrılıs tarihi (A) Sigortalısı - 12/4/2009 (B) Sigortalısı - 28/4/2009 (C) Sigortalısı 14/4/2009 - (A) Sigortalısı 26/4/2009 - (D) Sigortalısı - - (A) sigortalısının 2009/Nisan ayında isyerinden ayrılarak aynı ay içinde aynı isyerine tekrar baslamıs olması nedeniyle, bahse konu isyeri için ortalama sigortalı sayısı bakımından baz alınacak sigortalı sayısı 4 olacaktır. 1/5/2009 tarihinden önce 5510 sayılı Kanun kapsamına alınmıs olan isyeri isverenlerince çesitli nedenlerle 2009/Nisan ayında sigortalı çalıstırılmamıs olması halinde, baz alınacak sigortalı sayısı bulunmadığından, bu nitelikteki isyeri isverenleri, anılan maddede öngörülen tesvikten 18/8/2009 ila 31/12/2009 tarihleri arasında ise alınan ve anılan maddede öngörülen sartları haiz sigortalıların tamamından dolayı yararlanılabilecektir. Örnek 4- 11/6/2007 tarihinde 5510 sayılı Kanun kapsamına alınmıs (D) gerçek kisisine ait (4) nolu isyerine iliskin 2008/Aralık ayına ait aylık prim ve hizmet belgesinin verilmesinin ardından 1/1/2009 tarihi itibariyle sigortalı çalıstırılmaya ara verildiği varsayıldığında, bahse konu isyerinde 2009/Nisan ayında sigortalı çalıstırılmamıs olması nedeniyle sigorta primi isveren hissesi tesvikinden 18/8/2009 ila 31/12/2009 tarihleri arasında ise alınan ve anılan maddede öngörülen sartları haiz sigortalıların tamamından dolayı yararlanılabilecektir. Baz alınacak sigortalı sayısının tespiti sırasında sosyal güvenlik destek primine tabi olarak çalısanlar toplam sigortalı sayısına dahil edilecek, buna karsın aday çırak, çırak ve

6/15 isletmelerde mesleki eğitim gören öğrenciler ile meslek liselerinde okumakta iken veya yüksek öğrenimleri sırasında zorunlu staja tabi tutulan öğrenciler ile 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 46 ncı maddesine tabi olarak kısmi zamanlı çalıstırılan öğrencilerden aylık prime esas kazanç tutarı, 5510 sayılı Kanunun 82 nci maddesine göre belirlenen günlük prime esas kazanç alt sınırına kadar olanlar toplam sigortalı sayısına dahil edilmeyecektir. 2.4.2- 1/5/2009 tarihinden sonra 5510 sayılı Kanun kapsamına alınmıs olan isyerleri yönünden; 1/5/2009 tarihinden sonra 5510 sayılı Kanun kapsamına alınmıs olan isyerlerinde, 2009/Nisan ayında sigortalı çalıstırılmamıs olması nedeniyle, sözkonusu tesvikten, 18/8/2009 ila 31/12/2009 tarihleri arasında ise alınan ve anılan maddede belirtilen niteliklere sahip sigortalıların tamamından dolayı yararlanılabilecektir. Örnek - 15/6/2009 tarihinde ilk defa sigortalı çalıstırılmaya baslanılması nedeniyle 5510 sayılı Kanun kapsamına alınan isyerinde, müteakiben 19/7/2009 tarihinde ise alınan (A) sigortalısı, 18/8/2009 tarihinde ise alınan (B) sigortalısı ile 21/10/2009 tarihinde ise alınan (C) sigortalısından dolayı (isyerinin, 2009/Nisan ayından sonraki bir tarihte Kanun kapsamına alınmıs olması nedeniyle ortalama sigortalı sayısına baz teskil edecek bir sigortalı sayısının bulunmaması, dolayısıyla sigortalı sayısına ilave olarak ise alınma kavramından söz edilemeyeceğinden) sözkonusu isyerinde ise alınma tarihleri 4447 sayılı Kanunun geçici 9 uncu maddesinin yürürlüğe girdiği tarihten sonra olan (B) ve (C) sigortalılarından dolayı maddede belirtilen diğer sartlarında gerçeklesmis olması kaydıyla, anılan maddede öngörülen sigorta primi isveren hissesi tesvikinden yararlanılabilecektir. 2.4.3- 1/1/2010 tarihinden sonra 5510 sayılı Kanun kapsamına alınacak olan isyerleri yönünden; 4447 sayılı Kanunun geçici 9 uncu maddesinde öngörülen tesvikten, halihazırda mevcut düzenlemeye göre 18/8/2009 ila 31/12/2009 tarihleri arasında ise alınan ve anılan maddede öngörülen sartları haiz sigortalılardan dolayı yararlanılması mümkün bulunduğundan, 1/1/2010 tarihinden sonra 5510 sayılı Kanun kapsamına alınacak olan isyerlerinin sözkonusu tesvikten yararlanmaları mümkün bulunmamaktadır. 3- Alt Đsverenleri Olan Đsyerlerinde Tesvikten Yararlanma Sartları Alt isverenler, 4447 sayılı Kanunun geçici 9 uncu maddesinde öngörülen tesvikten, 2 nolu bölümde açıklanan nitelikteki sigortalılardan dolayı yararlanabileceklerdir. Alt isverenleri bulunan ve 1/5/2009 tarihinden önce 5510 sayılı Kanun kapsamına alınmıs olan isyerlerinde ortalama sigortalı sayısının tespiti sırasında, 2009/Nisan ayında gerek asıl isveren, gerekse alt isverenler tarafından çalıstırılan toplam sigortalı sayısı baz alınacaktır. Örnek 1– 10 nolu isyeri dosyasında islem görmekte olan asıl isveren (A) Limited Sirketi ile sözkonusu sirketten is alan (B), (C) ve (D) ünvanlı alt isverenlerce, 2009/Nisan ayına iliskin düzenlenmis olan aylık prim ve hizmet belgelerinde kayıtlı sigortalı sayılarının, (A) Limited Sirketi, 5 sigortalı, (B) alt isvereni, 2 sigortalı, (C) alt isvereni, 4 sigortalı, (D) alt isvereni, bildirimde bulunmamıs, olduğu varsayıldığında, sözkonusu isyerinde baz alınan sigortalı sayısı 11 olacağından, anılan Kanunda öngörülen tesvikten, 11 sigortalıya ilave olarak ise alınan ve kapsama giren sigortalılardan dolayı yararlanılabilecektir.

7/15 Örnek 2- 1 nolu örnekteki isyerinde 2009/Kasım ayında, kapsama girmeyen sigortalı sayısı ile maddede öngörülen sartlara sahip sigortalı sayısının asağıda belirtildiği sekilde olduğu varsayıldığında, Kapsama girmeyen sigortalı sayısı 18/8/2009 tarihinden sonra ise alınan ve kapsama giren sigortalı sayısı (A) Limited Sirketi : 4 2 (B) alt isvereni : 3 - (C) alt isvereni : 2 1 (D) alt isvereni : - 4 Toplam : 9 7 Sözkonusu isyerinin, 2009/Nisan ayındaki ortalama sigortalı sayısının; 11, yeni ise alınan ve maddede öngörülen sartlara sahip sigortalı sayılarıyla birlikte toplam sigortalı sayısının ise; 9 + 7 = 16 olduğu göz önüne alındığında, maddede öngörülen niteliklere sahip yalnızca 16-11 = 5 sigortalıdan dolayı tesvikten yararlanılabilecektir. Đsveren hissesi sigorta prim tesvikinden ortalama sigortalı sayısına ilave olarak yeni ise alınan ve maddede öngörülen niteliklere sahip sigortalılardan; hangi aracının, kaç sigortalıdan dolayı yararlanacağı hususu ise asıl isveren tarafından değerlendirilecektir. 4- Tesvikten Yararlanmak Amacıyla Yapılacak Olan Basvurunun Sekli 4447 sayılı Kanunun geçici 9 uncu maddesinde öngörülen tesvikten faydalanılabilmesi için, isverenlerin, anılan maddede öngörülen niteliklere sahip sigortalıların ise alındığına ve isyeri yönünden gerekli sartların tasındığına iliskin dilekçe ile birlikte isyerinin bağlı bulunduğu Sosyal Güvenlik Đl Müdürlüğüne/Sosyal Güvenlik Merkezine müracaat etmeleri gerekmektedir. Yapılan müracaatlar üzerine sözkonusu dilekçeler Sigorta Primleri Servisine intikal ettirilecek ve Sigorta Primleri Servisince uygun görülmesi halinde kapsama giren sigortalılara iliskin aylık prim ve hizmet belgelerinin 5921 sayılı Kanun numarası seçilmek suretiyle gönderilebilmesi amacıyla sistem üzerinde gerekli kodlamanın yapılması için dilekçe supervizöre intikal ettirilecektir. Supervizör tarafından sistem üzerinde gerekli kodlama yapıldıktan sonra, bahse konu dilekçeler, isyeri dosyasında muhafaza edilmek üzere Sigorta Primleri Servisine gönderilecektir. 5- Sigorta Primi Đsveren Hissesi Tesvikinden Yararlanılacak Olan Süre Anılan maddede öngörülen sigorta primi isveren hissesi tesvikinden, kapsama giren her bir sigortalı için, ise girdiği tarihten itibaren altı ay süre ile yararlanılabilecektir. Örnek 1- (E) gerçek kisi isvereninin, 2009/Nisan ayına iliskin düzenlenmis aylık prim ve hizmet belgesinde kayıtlı sigortalı sayısına ilave olarak maddede öngörülen niteliklere sahip (A) sigortalısını 13/10/2009 tarihinde, (B) sigortalısını ise 25/11/2009 tarihinde ise aldığı varsayıldığında, (A) sigortalısından dolayı 13/10/2009 ila 13/4/2010 tarihleri arasında, (B) sigortalısından dolayı ise, 25/11/2009 ila 25/5/2010 tarihleri arasında, 5921 sayılı Kanunda öngörülen sigorta primi isveren hissesi tesvikinden yararlanılması mümkün olacaktır. 5921 sayılı Kanunda öngörülen tesvikten yararlanılmasına iliskin altı aylık sürenin ay içinde sona ermesi halinde, diğer tesvik kanunlarında öngörülen sartlara sahip olunması kaydıyla, sözkonusu sigortalıların ayın kalan sürelerindeki hizmetlerinden dolayı diğer kanunlarda öngörülen tesvik ve indirimlerden yararlanılabilecektir.

8/15 Örnek 2- 1 nolu örnekteki sigortalıların çalıstığı isyerinin Kurumumuza yasal ödeme süresi geçmis prim, idari para cezası ve bunlara iliskin gecikme cezası ve gecikme zammı borcunun bulunmadığı varsayıldığında, (A) sigortalısının 14/4/2010 tarihinden sonraki hizmetleri, (B) sigortalısının ise 26/5/2010 tarihinden sonraki hizmetleri, 5510 sayılı Kanun numarası seçilmek suretiyle düzenlenecek olan aylık prim ve hizmet belgesi ile Kuruma bildirilebilecektir. Dolayısıyla bu durumda, (A) sigortalısının 2010/Nisan ayındaki hizmetlerine iliskin; - 5921 sayılı Kanun numarası seçilmek suretiyle düzenlenecek olan aylık prim ve hizmet belgesindeki prim ödeme gün sayısı 13 gün, - 5510 sayılı Kanun numarası seçilmek suretiyle düzenlenecek olan aylık prim ve hizmet belgesindeki prim ödeme gün sayısı ise 17 gün, (B) sigortalısının 2010/Mayıs ayındaki hizmetlerine iliskin; - 5921 sayılı Kanun numarası seçilmek suretiyle düzenlenecek olan aylık prim ve hizmet belgesindeki prim ödeme gün sayısı 25 gün, - 5510 sayılı Kanun numarası seçilmek suretiyle düzenlenecek olan aylık prim ve hizmet belgesindeki prim ödeme gün sayısı ise 5 gün, olacaktır. Örnek 3- 1 nolu örnekteki sigortalıların çalıstığı isyerinin, bahse konu sigortalılarından dolayı diğer tesvik kanunlarında aranılan niteliklere sahip olmadığı varsayıldığında, bu defa (A) sigortalısının 14/4/2010 tarihinden sonraki hizmetlerinin, (B) sigortalısının ise 26/5/2010 tarihinden sonraki hizmetlerinin, kanun numarası seçilmeksizin düzenlenecek olan aylık prim ve hizmet belgesi ile Kuruma bildirilmesi gerekecektir. Öte yandan, kapsama giren isverenlerce, aynı ayda aynı sigortalı için iki ayrı aylık prim ve hizmet belgesi düzenlenmesi gerektiği durumlarda, her iki belgenin düzenlenmesi sırasında da eksik gün nedeni olarak “Diğer Nedenler” seçeneği isaretlenecek ve bu nitelikteki aylık prim ve hizmet belgeleri ile ilgili olarak Kuruma verilecek olan “Ek-10 Sigortalıların Eksik Gün Bildirim Formları” ekine, sigortalıların bildirildiği diğer aylık prim ve hizmet belgesinin sureti konulacaktır. 6- Đssizlik Sigortası Fonundan Karsılanacak Đsveren Hissesi Sigorta Priminin Hesaplanması 4447 sayılı Kanunun geçici 9 uncu maddesine istinaden, kapsama giren sigortalıların, prime tabi tutulacak kazançlarının yalnızca 5510 sayılı Kanunun 82 nci maddesi uyarınca belirlenen prime esas kazanç alt sınırına kadar olan kısmına isabet eden sigorta primi isveren hissesi, Đssizlik Sigortası Fonundan karsılanacaktır. Dolayısıyla, kapsama giren sigortalıların prime esas kazanç alt sınırının üzerindeki kazançlarına iliskin sigorta primi isveren hissesi ile sigortalı hissesinin tamamı isveren tarafından ödenecektir. Örnek 1- Kısa vadeli sigortalı kolları prim oranı 2 olan (B) Kollektif Sirketinin, 2009/Nisan ayına iliskin düzenlenmis aylık prim ve hizmet belgesinde kayıtlı sigortalı sayısına ilave olarak 13/10/2009 tarihinde ise aldığı ve anılan Kanunda öngörülen sartlara sahip (D) sigortalısının, 2009/Ekim ayındaki prim ödeme gün sayısının 19 gün, prime esas kazanç tutarının ise 850,00 TL olduğu ve anılan sigortalının hizmetlerinin 5921 sayılı Kanun numarası seçilmek suretiyle Kuruma bildirildiği varsayıldığında, Anılan sigortalı için, 4447 sayılı Kanunun geçici 9 uncu maddesinde öngörülen tesvikten 13/10/2009 ila 13/4/2010 tarihleri arasında yararlanılabilecek olup, 2009/Ekim ayına iliskin isveren tarafından ödenecek olan tutar ile Đssizlik Sigortası Fonundan karsılanacak olan tutar asağıda belirtildiği sekilde hesaplanacaktır.

9/15 Prime Esas Günlük Kazanç Alt Sınırı x Prim Ödeme Gün Sayısı = Đssizlik Sigortası Fonundan Karsılanacak Olan Prime Đliskin Prime Esas Kazanç Tutarı 23,10 x 19 gün = 438,90 TL 438,90 x 20,5/100 = 89,97 TL Prime Esas Kazanç Alt Sınırı Üzerinden Đsveren Hissesi Prim Tutarı (Đssizlik Sigortası Fonundan Karsılanacak Olan Tutar) 850,00 x 14 / 100 = 119,00 TL Sigortalı Hissesi Prim Tutarı (Đsverence Ödenecek) 850,00 - 438,90 = 411,10 TL Prime Esas Kazanç Alt Sınırını Asan Kazanç Tutarı 411,10 x 20,5/100 = 84,28 TL Alt Sınırı Asan Đsveren Hissesi Prim Tutarı (Đsverence Ödenecek) Đsverence ödenecek olan toplam tutar : 119,00 + 84,28 = 203,28 TL Đssizlik Sigortası Fonundan karsılanacak olan tutar : 89,97 TL olacaktır. Örnek 2- Kısa vadeli sigorta kolları prim oranı 3 olan (A) Limited Sirketince, 2009/Kasım ayına iliskin 5921 sayılı Kanun numarası seçilmek suretiyle düzenlenmis olan aylık prim ve hizmet belgesinde kayıtlı sigortalıların prim ödeme gün sayılarının toplamının 182 gün, prime esas kazanç tutarının toplamının ise 5.460,00 TL olduğu varsayıldığında, Prime Esas Günlük Kazanç Alt Sınırı x Prim Ödeme Gün Sayısı = Đssizlik Sigortası Fonundan Karsılanacak Olan Prime Đliskin Prime Esas Kazanç Tutarı 23,10 x 182 gün = 4.204,20 TL 4.204,20 x 21,5/100 = 903,90 TL Prime Esas Kazanç Alt Sınırı Üzerinden Đsveren Hissesi Prim Tutarı (Đssizlik Sigortası Fonundan Karsılanacak Olan Tutar) 5.460,00 x 14 / 100 = 764,40 TL Sigortalı Hissesi Prim Tutarı (Đsverence Ödenecek) 5.460,00 – 4.204,20 = 1.255,80 Prime Esas Kazanç Alt Sınırı Asan Kazanç Tutarı 1.255,80 x 21,5/100 = 270,00 TL Đsveren Hissesi Prim Tutarı (Đsverence Ödenecek) Đsverence ödenecek olan tutar : 764,40 + 270,00 = 1.034,40 TL, Đssizlik Sigortası Fonundan karsılanacak olan tutar : 903,90 TL, olacaktır. 7- Aylık Prim ve Hizmet Belgelerinin Düzenlenmesi ve Muhteviyatı Sigorta Primi ve Đssizlik Sigortası Primlerinin Ödenmesi 4447 sayılı Kanunun geçici 9 uncu maddesinde öngörülen isveren hissesi sigorta prim tesvikinden yararlanılabilmesi için, kapsama giren sigortalılara iliskin 5921 sayılı Kanun numarası seçilmek suretiyle düzenlenmis olan aylık prim ve hizmet belgelerinin, Kuruma yasal süresi içinde verilmis olması gerekmektedir. Diğer taraftan, 5921 sayılı Kanun numarası seçilmek suretiyle yasal süresi içinde Kuruma verilmis olan aylık prim ve hizmet belgelerinden dolayı tahakkuk etmis sigorta primlerinin, isveren hissesine ait kısmının Đssizlik Sigortası Fonundan karsılanabilmesi için, aynı aya iliskin gerek 5921 sayılı Kanun numarası seçilmek suretiyle, gerekse diğer kanun numaraları veya kanun numarası seçilmeksizin düzenlenmis aylık prim ve hizmet belgelerinden dolayı tahakkuk etmis sigorta primlerinin sigortalı hissesine isabet eden kısmı ile Đssizlik Sigortası Fonundan karsılanmayan isveren hissesine isabet eden kısmın tamamının ödenmesi gerekmektedir. Đsveren tarafından ödenmesi gereken (Đssizlik Sigortası Fonundan karsılanmayan) tutarın yasal süresi içinde ödenmemesi veya eksik ödenmesi halinde, gerek isveren tarafından ödenmesi gereken kısma, gerekse Đssizlik Sigortası Fonu tarafından karsılanması gereken kısma isabet eden gecikme cezası ve gecikme zammı isverenden tahsil edilecektir. Örnek – 2009/Ağustos ayına iliskin 5921 sayılı Kanun numarası seçilmek suretiyle düzenlenmis ve yasal süresi içinde Kuruma verilmis olan aylık prim ve hizmet belgesinden

10/15 dolayı tahakkuk eden tutarın asağıda belirtildiği sekilde olduğu ve isveren tarafından ödenmesi gereken tutarın yasal süresi dısında ödenmek istenildiği varsayıldığında, Sigorta primine esas kazanç Đssizlik sigortası fonundan karsılanacak prim tutarı Đsveren tarafından ödenmesi gereken prim tutarı 5.460,00 TL 903,90 TL 1.034,40 TL 1.034,40 TL borç aslı ile birlikte, ödemenin yapıldığı tarihe kadar 903,90 TL + 1.034,40 = 1.938,30 TL’ye isabet eden gecikme cezası ve gecikme zammı isveren tarafından ödendiği takdirde, 903,90 TL tutarındaki borç aslı Đssizlik Sigortası Fonundan karsılanacaktır. 8- Çalıstırdığı Sigortalıları Kuruma Bildirmeyen Đsyerleri Hakkında Yapılacak Đslemler 5510 sayılı Kanun gereğince yapılan kontrol ve denetimler sonucunda çalıstırdığı kisileri sigortalı olarak bildirmediği tespit edilen isyerleri, tespitin yapıldığı aydan baslamak suretiyle 4447 sayılı Kanunun geçici 9 uncu maddesinde öngörülen isveren hissesi sigorta prim tesvikinden yararlanamayacaklardır. Dolayısıyla, aylık prim ve hizmet belgelerinin 5921 sayılı Kanun numarası seçilmek suretiyle gönderilebilmesi amacıyla gerekli kodlama yapıldıktan sonra, 5510 sayılı Kanun gereğince yapılan kontrol ve denetimler sonucunda çalıstırdığı kisileri sigortalı olarak bildirmediği tespit edilen isyerleri hakkında, anılan maddede öngörülen isveren hissesi sigorta primi tesviki, tespitin yapıldığı aydan baslanarak uygulanamayacağından, Sigorta Primleri Servisi tarafından durum, supervizöre intikal ettirilecek ve daha önce yapılmıs kodlama supervizör tarafından kaldırılmak suretiyle isverenlerin aylık prim ve hizmet belgelerini 5921 sayılı Kanun numarasını seçmek suretiyle göndermeleri engellenmis olacaktır. Örnek- Aylık prim ve hizmet belgesini 5921 sayılı Kanun numarasını seçmek suretiyle Kuruma gönderebilmesi amacıyla gerekli tanımlama yapılmıs olan (E) Limited Sirketinin çalıstırdığı sigortalıları Kuruma bildirmediğinin 5/11/2009 tarihinde 5510 sayılı Kanun gereğince yapılan kontrol ve denetim sonucunda tespit edildiği varsayıldığında, anılan isveren 2009/Kasım ayına iliskin aylık prim ve hizmet belgesinden baslanılarak 5921 sayılı Kanunda öngörülen tesvikten yararlanamayacağından, sözkonusu kodlamanın, 2009/Ekim ayına iliskin aylık prim ve hizmet belgesinin Kuruma verilmesi gereken yasal sürenin son günü olan 23/11/2009 tarihinden sonra iptal edilmesi gerekmektedir. Ancak, bu durumda, Sigorta Primleri Servisince, tespitin yapıldığı aydan itibaren 5921 sayılı Kanun numarası seçilmek suretiyle Kuruma gönderilmis aylık prim ve hizmet belgelerinin bulunup bulunmadığı kontrol edilecek, bulunması halinde, isverenlerden, anılan Kanun numarası ile bildirilmis olan aylık prim ve hizmet belgeleri için iptal nitelikte, kanun numarası seçilmeksizin asıl veya ek nitelikte prim belgesinin düzenlenmesi istenilecektir. Prim belgelerinin isverenlerce düzenlenmemesi halinde ise, sözkonusu belgeler ilgili Ünitece re’sen düzenlenecek ve tahakkuk eden fark primler, gecikme cezası ve gecikme zammı ile birlikte isverenlerden tahsil edilecektir. 9- 4447 sayılı Kanunun Geçici 9 uncu Maddesinde Öngörülen Sigorta Primi Đsveren Hissesi Tesviki Kapsamına Girmeyen Đsyerleri, Đsveren ve Sigortalılar Sözkonusu tesvik hükümlerinden, 4734 sayılı Kamu Đhale Kanunu ve bu Kanundan istisna olan alımlar ile uluslararası anlasma hükümlerine istinaden yapılan hizmet alımları ve yapım islerini yürüten isyerlerinin yararlanmaları mümkün bulunmamaktadır. Öte yandan, bahse konu maddede öngörülen tesvik hükümleri, 5335 sayılı Kanunun 30 uncu maddesinin ikinci fıkrası kapsamına giren kurum ve kuruluslara ait isyerlerinde çalısmaya baslayanlar hakkında uygulanmayacağından, genel bütçeye dahil daireler, katma bütçeli idareler, döner sermayeler, fonlar, belediyeler, il özel idareleri, belediyeler ve il özel idareleri tarafından kurulan birlik ve isletmeler, sosyal güvenlik kurumları, bütçeden yardım

11/15 alan kuruluslar ile özel kanunla kurulmus diğer kamu kurum, kurul, üst kurul ve kurulusları, kamu iktisadi tesebbüsleri ve bunların bağlı ortaklıkları ile müessese ve isletmelerinde ve sermayesinin %50'sinden fazlası kamuya ait olan diğer ortaklıklar, anılan maddede öngörülen tesvik hükümlerinden yararlanamayacaklardır. Dolayısıyla, mahiyet koduna bakılmaksızın yukarıda belirtilen isverenlere ait isyerleri bahse konu tesvik kapsamı dısında bulunmaktadır. Diğer taraftan, sosyal güvenlik destek primine tabi olarak çalısanlardan, yurt dısında çalısan sigortalılardan, aday çırak, çırak ve öğrencilerden dolayı, 4447 sayılı Kanunun geçici 9 uncu maddesinde öngörülen tesvikten yararlanılması mümkün bulunmamaktadır. 10- Diğer Tesvik Kanunlarından Yararlanan Đsverenlerin Geçici 9 uncu Madde Hükmünden Yararlanmalarına Đliskin Usul ve Esaslar Diğer tesvik kanunlarına istinaden isveren hissesi sigorta prim tesviki uygulamasından yararlanmakta olan isverenlerin, tesvik kapsamına giren sigortalılarından dolayı aynı dönem için ve mükerrer olarak 4447 sayılı Kanunun geçici 9 uncu maddesinde öngörülen tesvikten yararlanmaları mümkün bulunmamaktadır. Hal böyle olmakla birlikte, gerek 2.3 nolu bölümde, gerekse 5 nolu bölümde açıklandığı üzere, 4447 sayılı Kanunun geçici 9 uncu maddesi kapsamına giren sigortalıların aynı ayda fiili çalısmalarının olduğu sürelere iliskin bildirimleri için, 5921 sayılı Kanun numarasının; fiili çalısmasının bulunmamasına rağmen ücret ödemesinin bulunduğu sürelere iliskin bildirimleri için, sartları sağlanmıs diğer tesvik kanun numarasının; seçilmesi ya da 4447 sayılı Kanunun geçici 9 uncu maddesinde öngörülen sigorta primi isveren hissesi tesvikinden yararlanılmasına iliskin altı aylık sürenin ay içinde sona ermesi ve diğer tesvik kanunlarında öngörülen sartlara sahip olunması halinde sözkonusu sigortalıların ayın kalan sürelerindeki hizmetlerinden dolayı diğer kanunlarda öngörülen tesvik ve indirimlerden yararlanılması durumlarında, aynı dönem için iki farklı tesvik kanunu hükmünden yararlanılmakla birlikte, bu yararlanmada aynı dönem için mükerrer bir yararlanma durumu olusmamaktadır. 11- 506 sayılı Kanunun Geçici 20 nci Maddesine Tabi Sandıkların Tesvikten Yararlanmalarına Đliskin Usul ve Esaslar 506 sayılı Kanunun geçici 20 nci maddesine tabi sandıkların 4447 sayılı Kanunun geçici 9 uncu maddesinde öngörülen sigorta primi isveren hissesi tesvikinden yararlanmalarına iliskin usul ve esasların, 31/7/2008 tarihli ve 5797 sayılı Kanunla banka sandıkları için getirilmis olan sigorta primi isveren hissesi tesviklerine istinaden Çalısma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Maliye Bakanlığı ve Hazine Müstesarlığı arasında düzenlenerek hazırlanan Protokol’e paralel olarak, Türkiye Đs Kurumu Genel Müdürlüğünce belirlenmesi icap etmektedir. 12- Muvazaalı Đslemlerin Önlenmesi 12.1- 1/10/2003 tarihinden sonra özellestirme kapsamında devir alınan isyerleri hariç olmak üzere, mevcut ve faaliyette bulunan isyerlerinin devredilmesi, birlesmesi, bölünmesi veya nevi değistirmesi gibi hallerde yeni ise baslama olarak değerlendirilmeyeceğinden, bu nitelikteki isyerlerinde 2009/Nisan ayında sigortalı çalıstırılmıs olması halinde, 4447 sayılı Kanunun geçici 9 uncu maddesinde öngörülen tesvikten, 2009//Nisan ayındaki sigortalı sayısına ilave olarak ise alınan ve kapsama giren sigortalılardan dolayı yararlanılabilecektir. 12.2- Mevcut bir isyerinin kapatılarak; değisik bir ad veya unvan ya da bir is birimi olarak aynı faaliyette açılması veya çalısan sigortalıların bütün olarak devredilmesi halinde, 4447 sayılı Kanunun geçici 9 uncu maddesinde öngörülen tesvikten yararlanılması mümkün bulunmamaktadır.

12/15 Dolayısıyla, istihdamın artırılmasından ziyade isveren hissesi sigorta prim tesviki uygulamasından yararlanmak amacıyla, mevcut bir isyerinin kapatılarak değisik bir ad veya unvan ya da is birimi olarak faaliyete geçtiğinin anlasılması halinde, bu isyerleri isveren hissesi sigorta prim tesviki uygulamasından yararlandırılmayacaktır. Bu nitelikteki isyeri isverenlerinden, 5921 sayılı Kanun numarası seçilmek suretiyle düzenlenmis aylık prim ve hizmet belgeleri için iptal nitelikte, Kanun numarası seçilmeksizin asıl veya ek nitelikte aylık prim ve hizmet belgelerinin düzenlenerek Kuruma verilmesi istenilecek, verilmemesi halinde ise, sözkonusu belgeler Kurumca re’sen düzenlenecek ve daha önce Đssizlik Sigortası Fonundan yersiz olarak karsılanmıs olan sigorta primleri, ödeme vadesinin bittiği tarihten tahsil tarihine kadar gecikme cezası ve gecikme zammı ile birlikte isverenlerden tahsil edilecektir. 12.3- Yönetim ve kontrolü elinde bulunduracak sekilde doğrudan veya dolaylı ortaklık iliskisi bulunan sirketler arasında istihdamın kaydırılması, sahıs isletmelerinde isletme sahipliğinin değistirilmesi gibi ek bir kapasite ve istihdam artısına neden olmayan, sadece tesviklerden yararlanmak amacıyla yapılan islemler hakkında isveren hissesi sigorta prim tesviki uygulanmayacağından, bu nitelikteki isyeri isverenlerince 5921 sayılı Kanun numarası seçilmek suretiyle düzenlenmis aylık prim ve hizmet belgeleri için de, 12.2 nolu bölümde açıklandığı sekilde islem yapılacaktır. 12.4- Aylık prim ve hizmet belgelerini 4447 sayılı Kanunun geçici 9 uncu maddesine istinaden düzenleyerek Kuruma veren isverenlerin, Kanunda öngörülen sartları tasıyıp tasımadıkları, Sigorta Primleri Servislerince her ay düzenli olarak kontrol edilecek ve sözkonusu tesvikten yararlanmaması gerektiği halde yararlanmıs olan isverenlerle ilgili olarak 12.2 nolu bölümde açıklandığı sekilde islem yapılacaktır. 13- Diğer Hususlar 13.1- Geçici 9 uncu madde kapsamında ise almaya iliskin 31/12/2009 tarihini 30/6/2010 tarihine kadar, primlerin Đssizlik Sigortası Fonundan karsılanma süresini ise altı aya kadar daha uzatmaya, Bakanlar Kurulu yetkili kılındığından, Bakanlar Kurulunca bahse konu sürelerin uzatılmasına karar verilmesi halinde, durum ayrıca hazırlanacak olan genelge ile bildirilecektir. 13.2- Özel nitelikteki bina insaatı isyerleri, geçici 9 uncu maddede aranılan sartların sağlanmıs olması kaydıyla sözkonusu tesvik hükmünden yararlanabileceklerdir. Ancak, sözkonusu isyerleri için ilisiksizlik belgesi verilmeden önce, maddede aranılan sartların sağlanmıs olup olmadığı hususu Sigorta Primleri Servislerince kontrol edilecektir. 13.3- 5921 sayılı Kanun çesidi seçilmek suretiyle düzenlenen aylık prim ve hizmet belgelerinden dolayı tahakkuk eden issizlik sigortası primleri hakkında, isveren hissesi sigorta prim tesviki uygulanmayacaktır. 13.4- Đssizlik Sigortası Fonundan karsılanan sigorta primleri, gelir ve kurumlar vergisi uygulamalarında gider veya maliyet unsuru olarak dikkate alınmayacaktır. 14. Sosyal Güvenlik Đl Müdürlükleri Muhasebe Birimleri Đle Merkezde Đlgili Muhasebe Birimince Yapılacak Đslemler: 14.1. Sosyal Güvenlik Đl Müdürlükleri ve Sosyal Güvenlik Merkezleri muhasebe birimlerince yapılacak prim tahakkuk islemi; Sosyal Güvenlik Đl Müdürlükleri ve Sosyal Güvenlik Merkezleri prim tahakkuk servislerinden alınacak aylık prim icmal bordrolarına istinaden gelir türlerine göre (MYÖ, GSS ve ĐKMH), 120-Gelirlerden Alacaklar Hesabı’nın ilgili detay hesaplarına borç, 600- Gelirler Hesabı’nın ilgili detay hesaplarına alacak kaydı yapılarak aylık prim tahakkukları olusturulacaktır.

13/15 14.2. On-line prim tahsilatında Merkez ve Tasra muhasebe birimlerinde yapılacak islemler; a) Merkezdeki ilgili muhasebe birimince (Gelir-Alacak Muhasebe Birimi) yapılacak ilk islem: Merkezde Gelir-Alacak Muhasebe Birimine ait üç kamu bankasında ve diğer özel bankalarda bulunan prim tahsilat hesaplarına on-line olarak yatan primlere ait tutarlar, alınan ekstralarla ilgili banka hesaplarına alınırken issizlik sigortası prim tutarı da dahil tasra birimlerine dekont edilecek, ayrıca issizlik sigortası primleri de 511 hesap ile tasra birimlerine maledilecektir. --------------------------------------------- /---------------------------------------------------- 102-Bankalar H.(……Bankası) xxx,xx 511-Subeler Cari H.(Tüm primler) xxx,xx --------------------------------------------- /---------------------------------------------------- 511-Subeler Cari H. (Đssizlik) xx,xx 333-Emanetler Hesabı (Đss. Sig. Primi) xx,xx --------------------------------------------- /---------------------------------------------------- 333-Emanetler Hesabı (Đss. Sig. Primi) xx,xx 102-Bankalar H. xx,xx --------------------------------------------- /---------------------------------------------------- b) Tasra muhasebe birimlerince yapılacak islemler: Yukarıdaki muhasebe kaydı yapılarak tasraya düsen asağıdaki dekont üzerine; --------------------------------------------- /---------------------------------------------------- 511-Subeler Cari H. xxx,xx 333.09.00.00.00.-Baska Birimler Adına Yap.Đsl.H. xxx,xx ----------------------------------------------/---------------------------------------------------- - Tahsilat servisinden gelen asağıda bir örneği gösterilen Prim Tahsilat Bordrolarında ayrıca gösterilen tesvik kanunları kapsamında ĐSKUR’dan (Đssizlik Sigortası Fonundan) tahsil edilecek tutarlar, 139 kodlu hesabın altına yeni açılacak olan ilgili ayrıntı kodlarına borç kaydı yapılmak suretiyle asağıdaki örnekte olduğu gibi tahakkuk ettirilecektir. Gelir Tahsilat Bordrosu -------------------------------------------------------------------------------- - Prim : - Đssizlik Sigortası Fonu : - Đdari Para Cezası : - Gecikme.Zammı : - Gecikme Faizi : - Damga Vergisi : --------------------------------------------------------------------------------- -MYÖ (Malullük,Yaslılık,Ölüm Primi): - GSS (Genel Sağlık Sigortası Primi-Hastalık,Analık): - ĐKMH (Đs Kazası ve Meslek Hastalıkları Primi): ---------------------------------------------------------------------------------- Tesvik Kanunlarına Göre Paylar - Hazine : - ĐSKUR : - Đssizlik Sigortası Fonundan : - Diğer : - Maliye : -------------------------------------------------------------------------------- Cad . No:37

14/15 ----------------------------------------------/---------------------------------------------------- 333.09.00.00.00.-Baska Birimler Adına Yap.Đsl.H. xxx,xx 139.99.01.02.01.-Tesvik Kan. Kaps. D.Alacaklar H.(ĐSKUR’dan) xx.xx 120-Gelirlerden Alacaklar H.(MYÖ) xx.xx 120-Gelirlerden Alacaklar H.(GSS) xx.xx 120-Gelirlerden Alacaklar H.(ĐKMH) xx.xx 805-Gelir Yansıtma Hesabı xxx.xx 800-Bütçe Gelirleri H. xxx.xx ----------------------------------------------/---------------------------------------------------- Merkezdeki ilgili muhasebe birimince ilgili daireler nezdinde tahsilat islemi yapılabilmesi için; tasra muhasebe birimlerince, yukarıdaki kaydın ardından 139 hesaba kaydedilen Đssizlik Sigortası Fonundan olan prim alacak tutarları, 139 hesabın ayrıntı koduna alacak kaydedilmek suretiyle merkezdeki ilgili muhasebe birimine asağıdaki örnek kayıtla dekont edilecektir. ---------------------------------------------------/ ---------------------------------------------------- 511-Subeler Cari Hesabı xx,xx 139.99.01.02.01.-Tesvik Kan. Kaps.D.Alacaklar H.(ĐSKUR’dan) xx,xx -------------------------------------------- -------/ --------------------------------------------------- c) Merkezdeki ilgili muhasebe birimince yapılacak ikinci islem: Yukarıdaki kayıtla merkeze dekont edilen ve asağıda gösterildiği sekilde merkezde 198 hesaba düsen tutarlar; 139 hesabın ilgili ayrıntı kodlarına kayıt yapılacak, bu islem tahsilat yapılan ayı takip eden ayın ilk haftasında yapılacaktır. --------------------------------------------------/ ----------------------------------------------------- 198-Diğer Çesitli Dönen Varlıklar H. xx,xx 511-Subeler Cari Hesabı xx,xx --------------------------------------------------/ ----------------------------------------------------- --------------------------------------------------/----------------------------------------------------- 139.99.01.02.01.-Tesvik Kan. Kaps. D.Alacaklar H.(ĐSKUR’dan) xx,xx 198-Diğer Çesitli Dönen Varlıklar H. xx,xx --------------------------------------------------/ ---------------------------------------------------- 14.3. Vezneden yapılan prim tahsilatı; a) Tasra muhasebe birimlerince yapılacak islemler: Yine isveren servisinden gelen Gelir Tahsilat Bordrosunda ayrıca gösterilen Đssizlik Sigortası Fonundan tahsil edilecek tutarlar, 139 kodlu hesabın ilgili ayrıntı kodlarına borç kaydı yapılmak suretiyle tahakkuk ettirilecektir. 139 hesapta tahakkuk ettirilen Đssizlik Sigortası Fonundan karsılanacak prim tutarları tahsilatın yapıldığı ayı izleyen ayın en geç 10’una kadar 511 hesaba borç, 139 hesabın ilgili ayrıntı kodlarına alacak kaydedilmek suretiyle merkezdeki ilgili muhasebe birimine dekont edilecektir. --------------------------------------------------/ ----------------------------------------------------- 511-Subeler Cari Hesabı xx,xx 139.99.01.02.01.-Tesvik Kan. Kaps. D.Alacaklar H.(ĐSKUR’dan) xx,xx ------------------------------------------ -------/ ----------------------------------------------------- b) Merkezdeki ilgili muhasebe birimince yapılacak islem: Yukarıdaki kayıtla ilgili merkez muhasebe birimine dekont edilen ve 198 hesaba düsen tutarlar; 139 hesabın ilgili ayrıntı kodlarına borç kaydedilecektir.

15/15 On-line ve kasa tahsilatına bağlı merkezdeki ilgili muhasebe birimi ve tasra muhasebe birimlerince yapılacak tüm bu islemler tahsilatın yapıldığı ayı izleyen ayın en geç 12 inci gününe kadar tamamlanacaktır. Bilgi edinilmesini ve gereğinin buna göre yapılmasını rica ederim. DAĞITIM/ GEREĞĐ : BĐLGĐ : - Merkez ve tasra teskilatına, - Çalısma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına, - Türkiye Đs Kurumu Genel Müdürlüğüne,